Tehlikeli Madde Lojistiğinde Güzergahların Bulanık Çok Ölçütlü Karar Verme Yöntemleri ile Belirlenmesi: Adıyaman-Ankara Örneği

Authors : Yusuf Bera Sanlı, Emel Güven, Lütfü Tokuştepe, Kaan Osman Özbek, Berkay Arslan, Tamer Eren
Pages : 296-326
Doi:10.26650/JTL.2025.1602446
View : 216 | Download : 337
Publication Date : 2025-11-11
Article Type : Research Paper
Abstract :Tehlikeli maddeler, insan sağlığına ve çevreye zarar verme potansiyeli taşıyan riskli malzemelerdir. Bu maddelerin yanlış güzergahlarda taşınması, ciddi kazalara ve çevresel tahribatlara neden olabilirken yanlış kararların alınması, yalnızca insan sağlığı ve çevreyi değil, ekonomik sürdürülebilirliği de olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle, çalışma bulguları hem lojistik süreçlerin iyileştirilmesine hem de ulusal ve bölgesel düzeyde yol göstermeye katkı sunmaktadır. Bu çalışmada, Adıyaman-Ankara güzergahı özelinde tehlikeli madde lojistiği için uygun güzergah seçimini etkileyen kriterlerin belirlenmesi ve ağırlıklandırılması ele alınmıştır. Literatür taraması ve uzman görüşlerine dayanarak belirlenen 17 kriter, belirsizlik ve uzman görüşlerindeki farklılıkları inceleyen Pisagor Bulanık Analitik Hiyerarşi Prosesi (AHP) yöntemiyle değerlendirilmiştir. Bu yöntem, belirsizliğin yüksek olduğu durumlarda karar alma süreçlerini daha hassas hale getirmeyi amaçlar. Kriterlerin ağırlıklandırılmasının ardından, alternatif güzergahlar Çok Kriterli Karar Verme yöntemlerinden biri olan TOPSIS ile sıralanmıştır. Bu teknik, alternatifleri ideal ve anti-ideal çözümlere olan uzaklıkları temel alarak değerlendirir ve en uygun çözümü belirler. Yapılan analizler sonucunda, Göksun-Elbistan Ankara-Niğde Otoyolu güzergahı, güvenlik, çevresel etkiler ve operasyonel uygunluk açısından en uygun seçenek olarak belirlenmiştir. Bu çalışma, tehlikeli madde taşımacılığında risklerin minimize edilmesi, sürdürülebilir güzer gahların belirlenmesi ve karar destek proseslerinin iyileştirilmesi için kapsamlı bir yöntem sunmaktadır. Çalışma, karar vericilere güvenli ve çevre dostu taşımacılık için rehberlik etmeyi hedeflemektedir
Keywords : Tehlikeli Madde Lojistiği, Güzergah Seçimi, Çok Kriterli Karar Verme

ORIGINAL ARTICLE URL