Turkish Parliamentary Experience Review of the Parliamentary Experience of Turkey from Ottoman to Republic Periods

Authors : Saltanat KYDYRALİEVA

Pages : 239-250

Doi:10.38000/juhis.623305

View : 43 | Download : 12

Publication Date : 2019-12-14

Article Type : Research Paper

Abstract :Türkiye’nin 140 yıllık parlamento geleneği, sırasıyla Tanzimat reformları, I. ve II. Meşrutiyet dönemleri ve Ulusal Kurtuluş Hareketi’nin bir ürünüdür. Kuşkusuz ki, Türk toplumunun kendine özgü özellikleri ve parlamento ve parlamentarizmin evrensel düzeyde geçirdiği dönüşümlerin Türkiye’ye yansımaları, parlamenter geleneğe çeşitli düzeylerde etki eden siyasal gelişmeler gibi faktörler, Türk parlamento deneyiminin evrelerini araştırmaya değer kılmaktadır. Parlamentonun siyasal sistem içindeki yeri toplumsal yapı, işleyiş ve gelenekler gibi faktörlerce belirlenmektedir. Toplumun yapısı parlamentonun yapı ve davranışına dair bilgi veriyorsa, parlamentonun işlevi de toplumun nitelikleri hakkında bilgi verebilmektedir. Parlamentonun analizi hem toplumsal yapıya etki eden bileşenlerin birinin analizi olmaktadır hem de toplumsal yapının parlamento üzerindeki etkinin incelenmesi olmaktadır. Araştırmanın amacı Türk parlamento deneyimi üzerine analitik değerlendirme niteliğinde bir çalışma ortaya koymak olmuştur. Bu çalışmada parlamenter veya başkanlık sistemlerini kapsayan tartışmalara yer verilmemiştir. Bu makaledeki yaklaşımımız birbiriyle kesişen iki özelliğe sahip olacaktır. Öncelikle Türkiye’nin parlamento deneyiminin tarihî seyrine dikkatimizi yoğunlaştıracağız. Daha sonra parlamentoların işleyişi üzerine genel anlayışımızı zenginleştirmek ve bağımlı değişkenlerin tanımlarını hazırlamak için kaynak çalışmalara bakılacaktır.  Ele alınan bu çalışmada tarihî analiz veya tarihi inceleme metodu kullanılmıştır.  Sosyolog ve siyaset bilimci Theda Skocpol tarafından tarif edilmiş olan bu metot, ulus-devlet gibi makro-üniteleri tamamlayan enstitüler üzerine deskriptif ve anlamlı hipotezler üretmeye yardımcı olmaktadır.
Keywords : Türk Parlamentosu, Türk parlamento deneyimi, meclis

ORIGINAL ARTICLE URL