“KİTÂB-I GUNYA”DA DİNLE İLGİLİ BİRLEŞİK FİİL VARLIĞININ SÖZ DİZİMİ ANALİZİ

Authors : Fatma Koç

Pages : 762-778

Doi:10.20322/littera.1681624

View : 103 | Download : 181

Publication Date : 2025-10-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Dinî terimler Türk dili tarihinin başından bu yana kullanılagelen ve din değişiklikleriyle birlikte değişen ve zenginleşen bir söz varlığı kategorisidir. Bu çerçevede tarihe tanıklık eden dil ve edebiyat ürünleri de doğal olarak inanç biçimiyle etkileşim hâlinde olacaktır. Türkler İslam dinini kabul ettikten sonra Türk diline Arapça ve Farsça kökenli sözcükler de girmiştir. Kitâb-ı Gunya, mensur şekilde yazılan ve din kültürünü ihtiva eden bir Eski Anadolu Türkçesi dönemi eseridir. Eser içerisinde ayet ve hadisler bulunmakla birlikte dinî birçok kurala da değinilmiştir. Fiiller hem anlam hem de yapı olarak cümle diziminde yer alan ve yargının tasvir edilmesini sağlayan yapılardır. Buna bağlı olarak bir isim ile yardımcı fiilin bir araya gelmesi birleşik fiil yapısını meydana getirmekle birlikte söz varlığını zenginleştirmekte önemli bir işlev üstlenmektedir. Bu çalışmada “Kitâb-ı Gunya” adlı eserde dinle ilgili birleşik yapılı fiiller tespit edilmiş ve bu fiiller dizim açısından incelenmiştir. Birleşik fiillerin söz varlığına sağladığı katkı oldukça önemlidir. İncelenen birleşik fiiller sayısal olarak değerlendirilmiş, yapısına göre tasnif edilmiş ve ulaşılan verilere bağlı olarak elde edilen bulgular sonuç bölümünde aktarılmıştır.
Keywords : Kitâb-ı Gunya, Eski Anadolu Türkçesi, söz varlığı, birleşik fiil.

ORIGINAL ARTICLE URL