Türkiye’de Finansal İnovasyon ve Ödeme Sistemlerinin Gelişimi: Türkiye İçin Politika Önerileri

Authors : Hasan Basri Özpek

Pages : 121-134

Doi:10.25069/spmj.1829333

View : 66 | Download : 221

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu makale, finansal inovasyonun kuramsal temelleri ve ödeme sistemlerinin mimarisini uluslararası literatürle birlikte ele alarak Türkiye’deki tarihsel-kurumsal dönüşümle bütünleştirmektedir. İnceleme; ağ dışsallıkları, iki-taraflı pazarlar ve operasyonel dayanıklılık kavramları (Katz & Shapiro, 1985; Rochet & Tirole, 2003; Regulation (EU) 2022/2554) üzerinde yükselmekte; RTGS/ACH/anlık ödeme tasarımlarının (CPMI, 2016, 2021) ve açık bankacılık çerçevesinin (Directive (EU) 2015/2366) rekabet, maliyet ve kapsayıcılık sonuçlarını tartışmaktadır. Türkiye’de FAST‑TR Karekod, KGF ve Türk Eximbank gibi bileşenler; hız, kesinlik, erişim ve risk paylaşımı kanallarından reel sektöre etki etmektedir (TCMB, 2021, 2024; BKM, 2016). Bulgular, ödeme inovasyonlarının işlem maliyetlerini düşürerek ve kayıt dışılığı azaltarak verimliliği artırdığını; açık API ve veri taşınabilirliğinin ürün‑hizmet çeşitliliğini zenginleştirdiğini göstermektedir (Tufano, 2003; Frame, Wall, & White, 2018).
Keywords : Finansal İnovasyon, Ödeme Sistemleri, Rtgs, Ach, Anlık Ödemeler, İki‑Taraflı Pazarlar

ORIGINAL ARTICLE URL