Dijital Yalnızlık ve Sosyal Medya: Kuramsal ve Platform Temelli Bir İnceleme

Authors : Büşra Sarıkaya

Pages : 235-248

Doi:10.30520/tjsosci.1754209

View : 54 | Download : 123

Publication Date : 2025-09-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Dijital teknolojilerin hızlı gelişimi, bireylerin sosyal ilişkilerini, kimlik inşasını ve iletişim pratiklerini köklü biçimde dönüştürmüştür. Bu dönüşümün en belirgin sonuçlarından biri, bireylerin daha önce hiç olmadığı kadar bağlı oldukları hâlde, artan bir yalnızlık hissi yaşamalarıdır. Bu çalışma, sosyal medya platformlarının bireylerin yalnızlık deneyimi üzerindeki etkilerini teorik, ampirik ve platform-temelli bir yaklaşımla analiz etmeyi amaçlamaktadır. Yalnızlık kavramı; sosyolojik (Durkheim, Simmel), psikolojik (Weiss, Peplau) ve iletişimsel kuramlar çerçevesinde açıklanmış; sosyal, duygusal ve varoluşsal yalnızlık türleri tanımlanmıştır. Çalışmanın örnek olay bölümünde Facebook, Instagram, TikTok ve Reddit gibi farklı yapısal özelliklere sahip platformlar kullanıcı etkileşimleri ve psikososyal çıktılar açısından karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Bulgular, sosyal medyanın çift yönlü etkisini ortaya koymaktadır: Yüzeysel ilişkiler, sosyal karşılaştırmalar ve dijital bağımlılık gibi faktörler yalnızlık hissini artırırken; destek grupları, çevrimiçi topluluklar ve anlamlı etkileşimler bu hissi azaltabilmektedir. Sosyal medya ile yalnızlık arasındaki ilişki, bireysel kullanım biçimleri, platformun algoritmik yapısı ve dijital etkileşimin niteliği gibi faktörlerle şekillenmektedir. Çalışma, yalnızlıkla mücadelede dijital farkındalık, aktif ve seçici sosyal medya kullanımı ile medya okuryazarlığının önemine dikkat çekmekte; bireylerin teknolojiyle olan ilişkilerini daha bilinçli ve anlamlı hâle getirmeleri gerektiğini savunmaktadır. Ayrıca ileri araştırmalar için yaş, kültür ve platform farklılıklarını temel alan çok boyutlu analizler önerilmektedir.
Keywords : Sosyal Medya, Dijital İletişim, Yeni Medya

ORIGINAL ARTICLE URL