Balıkesir Zağnos Paşa Camii Haziresi’ndeki Kavuk Tipleri

Authors : Burak MUHAMMET GÖKLER, Zerrin KÖŞKLÜ

Pages : 453-478

Doi:10.14222/Turkiyat4243

View : 38 | Download : 14

Publication Date : 2019-09-15

Article Type : Research Paper

Abstract :Öz Tarihsel süreçte kıyafetlerin tamamlayıcısı olan, meslek, rütbe, cinsiyet ve inancın bir simgesi olan başlıklar, Osmanlı Dönemi mezar taşlarına XV. yüzyıldan itibaren yansıyarak önemli bir gelişme kaydetmiştir. Birer kimlik belgesi gibi Osmanlı mezar taşlarında yerini alan bu başlıklar genel olarak sarık, kavuk, fes ve tarikat başlıkları olmak üzere kendi içerisinde alt tiplere ayrılmaktadır. Bunların içerisinde sarılış biçimi, rengi ve görüntüsüne göre isimlendirilerek çeşitlilik gösteren kavuklar, en çok tercih edilen başlık tipleri arasında yer almaktadır. Bu çalışmada, Balıkesir Zağnos Paşa Camii (1460-61) Haziresindeki 51 mezar taşından 10’u üzerinde bulunan kavuk tipi başlıklar incelenmiştir. İçi boş anlamındaki “kav” kökünden gelen kavuklar, fesin resmi başlık olarak kullanılmasına kadar mezar taşlarındaki yerini ve önemini korumuştur. Kavuk tipi başlıkların mücevveze, kuka, serdengeçti, kâtibi, selimi, paşalı, nezkeb, kallavi ve hartavi gibi çeşitleri bilinmektedir. Askeri, idari ve sivil halk tarafından kullanılan bu başlıkların geniş bir yayılım alanı gösterdiği anlaşılmaktadır. Hazirede kavuk tipi başlıklardan selimi, paşalı, serdengeçti, kâtibi ve mücevveze tespit edilmiş ve her başlık kendi içerisinde değerlendirilmiştir. Ayrıca başlıkların Anadolu ve dışındaki benzer örnekleri bulunduğu yer adı ve sayı olarak ulaşabildiğimiz yayınlardan çıkarımlarla grafiklerde gösterilmeye çalışılmıştır. 
Keywords : Osmanlı Serpuşları, Kavuk, Kavuk Tipleri, Zağnos Paşa Camii

ORIGINAL ARTICLE URL