Yıldızlarda Dönme ve Tayf Türü Arasındaki İlişki

Authors : Ahmet Usta, Mert Boran, Cenk Kayhan

Pages : 271-277

Doi:10.55064/tjaa.1592019

View : 40 | Download : 22

Publication Date : 2025-07-01

Article Type : Conference Paper

Abstract :Bu çalışmada, tayf türü ile öngörülen yıldız dönme hızı ($v\\\\sin i$) arasındaki ilişkiyi inceliyoruz; farklı evrimsel aşamalarda bulunan yaklaşık 50 000 tek yıldızdan oluşan bir örneklem kullanıyoruz. Çalışmaya dahil edilen yıldızlar, O0’dan M9\\\'a kadar geniş bir tayf türü aralığını kapsamaktadır. Yıldızlar, tayf türleri ve ışıtma sınıflarına göre iki alt gruba ayrılarak incelenmiştir. Bu alt gruplar ayrı ayrı değerlendirilerek yıldızların evrimsel durumlarının dönme hızları üzerindeki etkisi analiz edilmiştir. Elde edilen sonuçlar, tayf türü erken türden geç türe doğru ilerledikçe ortalama dönme hızı ($\\\\langle v\\\\sin i\\\\rangle$) değerinde belirgin bir azalma olduğunu göstermektedir. Özellikle sıcak yıldızlar (O0 ila F2) ile daha soğuk yıldızlar (F2 ila M9) karşılaştırıldığında, $\\\\langle v\\\\sin i\\\\rangle$ değerinde yaklaşık 100 km/s\\\'lik kayda değer bir düşüş görülmüştür. Ayrıca yıldızlar evrimleştikçe $\\\\langle v\\\\sin i\\\\rangle$ değerlerinde bir azalma gözlemlenmiş ve bu eğilim özellikle altdev evresi sonrasındaki aşamalarda daha belirgin hale gelmiştir.
Keywords : stars: general, stars: rotation, stars: evolution, stars: late-type, stars: early-type, stars: statistics

ORIGINAL ARTICLE URL