Trakeostomi hastalarında konuşma valfi uygulamasının hastaların yaşam kalitesi ve bakım veren yükü üzerindeki etkisi

Authors : Demet Aygün, Burak Manay, Merve Savaş, Alperen Şentürk, Hakan Parlak, Serkan Bengisu

Pages : 211-216

Doi:10.18663/tjcl.1651922

View : 142 | Download : 75

Publication Date : 2025-03-25

Article Type : Research Paper

Abstract :Amaç: Trakeostomi işlemi hastaların duygu durumunu, iletişim becerilerini ve yaşam kalitesini ciddi derecede bozmaktadır. Bu çalışma trakeostomili yetişkin hastalarda konuşma valfi sonrası yaşam kalitesi skorlarındaki farklılıkları ve bakım verenlerin yaşadığı stres düzeylerindeki değişimi Zarit Bakıcı Yükü Ölçeği (ZBYÖ) ile değerlendirmeyi amaçladı. Gereç ve Yöntemler: Bu retrospektif çalışmaya konuşma valfi takılmış 36 hasta dahil edildi. Konuşma valfi takılmadan önce ve takıldıktan 2 hafta sonra yaşam kalitelerini değerlendirmeye yönelik hastanın kendi yaşam kalitesini değerlendirdiği Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği-Kısa Formu Türkçe Versiyonu (WHOQOL-BREF-TR) ve hastaların bakım verenlerine ZBYÖ skorları retrospektif olarak toplandı. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen katılımcıların ortalama yaşı 56,3 ± 17,0 yıl (aralık: 21-82 yıl) olup, %55,6’sı (n = 20) erkekti. Konuşma valfi sonrası Easy Breath durumuna kıyasla ortalama WHOQOL-BREF-TR puanı artış gösterirken (Easy Breath: 46,4 ± 7,8 vs. Konuşma valfi sonrası: 72,2 ± 14,8; p < 0,001), ortalama ZBYÖ puanı ise azalma gösterdi (Easy Breath: 52,8 ± 12,8 vs. Konuşma valfi sonrası: 33,2 ± 5,4; p < 0,001). Bu bağlamda konuşma valfi sonrası trakeostomi hastalarının ve bakım verenlerinin yaşam kalitesi ölçeği puanı Easy Breath durumuna kıyasla daha yüksekti. Sonuç: Trakeostomili hastalarda konuşma valfi kullanımı, artan yaşam kalitesinin yanısıra azalan bakım verenlerin stres düzeyleri ile ilişkilidir.
Keywords : konuşma, konuşma valfi, trakeostomi, yaşam kalitesi

ORIGINAL ARTICLE URL