TASARIM BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN DİJİTAL ARAÇLARLA İNFORMAL ÖĞRENME YETERLİKLERİNİN TASARIM ODAKLI DÜŞÜNME ÜZERİNDEKİ ETKİSİNDE DİJİTAL OKURYAZARLIĞIN ARACI ROLÜ

Authors : Özlem Kum

Pages : 318-343

Doi:10.7456/tojdac.1797698

View : 155 | Download : 330

Publication Date : 2026-01-01

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, tasarım bölümü öğrencilerinin dijital araçlarla informal öğrenme yeterliliklerinin tasarım odaklı düşünme süreçleri üzerindeki etkisini ve bu ilişkide dijital okuryazarlığın aracı rolünü incelemektedir. Araştırmada nicel araştırma yöntemi benimsenmiş, değişkenler arası ilişkilerin test edilmesine olanak tanıyan yapısal eşitlik modeli (YEM) kullanılmıştır. Çalışma, Türkiye\\\'deki üniversitelerin tasarım bölümlerinde öğrenim gören 405 öğrenci üzerinde yürütülmüştür. Dijital araçlarla informal öğrenme yeterlilikleri (dijital öz yeterlilik, teknolojik isteklilik, bilişsel yeterlilik, etkin kullanım) tasarım odaklı düşünme (empati kurma, problem tanımlama, fikir geliştirme, prototipleme, test etme) ve dijital okuryazarlık düzeylerini ölçen ölçekler kullanılmıştır. Bulgular, dijital öz yeterlilik, bilişsel yeterlilik ve etkin kullanımın, tasarım odaklı düşünmenin empati kurma, tanımlama, fikir geliştirme, prototipleme ve test etme aşamalarını önemli ölçüde etkilediğini göstermiştir. Özellikle dijital öz yeterliliğin, öğrencilerin dijital araçları aktif ve özgüvenli şekilde kullanmalarına olanak tanıyarak, tasarım süreçlerine doğrudan katkı sağladığı bulunmuştur. Araştırma, dijital okuryazarlığın, dijital araçları sadece kullanmakla kalmayıp, bu araçları tasarım süreçlerine etkin bir şekilde entegre etme konusunda aracı bir rol üstlendiğini ortaya koymuştur. Bazı hipotezlerde dijital okuryazarlığın tam aracılık (örneğin H3, H29) bazı hipotezlerde ise kısmi aracılık (örneğin H5, H7) rolü oynadığı belirlenmiştir. Bu bulgular, dijital okuryazarlığın, öğrencilerin dijital araçlarla informal öğrenme yeterliliklerini tasarım odaklı düşünme süreçlerine dönüştürmelerine önemli bir köprü işlevi gördüğünü göstermektedir.
Keywords : Dijital Okuryazarlık, Tasarım Odaklı Düşünme, İnformal Öğrenme, Dijital Araçlar, Tasarım Eğitimi.

ORIGINAL ARTICLE URL