YOUTUBE VE DİJİTAL TÜKETİM FOLKLORU: TEMU KUTU AÇMA ÖRNEĞİ

Authors : Samet Doykun

Pages : 464-478

Doi:10.7456/tojdac.1798516

View : 69 | Download : 324

Publication Date : 2026-01-01

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, YouTube’da yayımlanan ve en çok izlenen TEMU alışveriş videoları üzerinden dijital tüketim folklorunu incelemektedir. Farklı kategorilerden seçilen on video, içerik kurgusu, performatif özellikleri ve izleyici yorumları bakımından halkbilimsel bir perspektifle değerlendirilmiştir. Sipariş, kutu açma, ürün deneme ve değerlendirme süreçleri dijital ritüeller olarak yorumlanmış; bu aşamaların geleneksel halk anlatılarının yapısal düzenine benzerlik taşıdığı görülmüştür. Videolarda kullanılan dil, beden hareketleri, tekrarlar ve mizahi üslup, izleyiciler arasında bir topluluk duygusu yaratarak tüketim deneyimini ritüelleştirmektedir. İzleyici yorumları toplumsal cinsiyet ile tüketim arasındaki ilişkiyi açık biçimde ortaya koymaktadır. Kadın izleyiciler kozmetik, ev eşyası ve gündelik yaşam ürünlerine; erkek izleyiciler ise teknoloji, araç-gereç ve aksesuar ürünlerine yönelmektedir. “Eşime aldım”, “çocuğuma denedim” gibi ifadeler, tüketimin toplumsal cinsiyet rollerini yeniden ürettiğini göstermektedir. “Ucuz ama iş görüyor”, “fiyatına göre iyi” gibi söylemler ise tasarruf folklorunun güncel bir uzantısı olarak değerlendirilmektedir. Yorumlarda sıkça görülen mizah, ironi ve örtük eleştiriler, ürün değerlendirmelerini folklorik bir anlatı biçimine dönüştürmekte; kullanıcılar arasında ortak bir mizah kültürü oluşturmaktadır. “Çin malı işte” veya “Türkiye’de bu fiyata yok” gibi ifadeler, tüketimi küresel-yerel kimliklerin ifadesine dönüştürmektedir. Sonuçta TEMU videoları, yalnızca alışverişi değil, kimlik, bellek ve paylaşım ekseninde şekillenen çağdaş bir halk kültürü biçimini temsil etmektedir.
Keywords : Dijital Folklor, Tüketim Folkloru, Youtube, TEMU, Alışveriş ve Kutu Açma.

ORIGINAL ARTICLE URL