TÜRK DEVLETLERİ TEŞKİLATI’NIN GELİŞİMİNE DIŞ TİCARET ÜZERİNDEN EKONOMETRİK BİR BAKIŞ

Authors : Berrak Tekgün, Ramazan Aslan

Pages : 464-492

Doi:10.58884/akademik-hassasiyetler.1708424

View : 104 | Download : 219

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Son yüzyıllık süreçte uluslararası siyasi ve ekonomik ilişkiler uluslararası örgütler ve ekonomik entegrasyonlar üzerinden şekillenmektedir. Bu amaçla ekonomik büyüme ve kalkınma için dış ticaretin serbestleştirilmesi veya en azından kolaylaştırılması çerçevesinde çaba harcanmaktadır. Bu kapsamda çalışmada, Türk Devletleri Teşkilatı’nın ekonomik potansiyeli ve gelecek perspektifi dış ticaret ve ekonomik entegrasyon açısından tartışılmıştır. Türk Devletleri Teşkilatı’na üye ülkelerde dış ticaret hacmini şekillendiren etmenlerin araştırılması; bölgesel ekonomik bütünleşmenin güçlenmesi, sürdürülebilir kalkınma amaçlarının desteklenmesi ve ekonomik ortaklığın derinleştirilmesi açısından önemli bir yere sahiptir. Bu unsurların değerlendirilmesi, sadece ticaret hacmini artırmaya yönelik değil, aynı zamanda bölgesel refahın ve ekonomik iş birliğinin ilerletilmesi bakımından da oldukça önemli bir yere sahiptir. Bu amaçla, Türk Devletleri Teşkilatı üyesi ülkelerde dış ticaret hacmindeki değişimin belirli bir dönem boyunca nasıl şekillendiğini ve açıklayıcı değişkenlerle olan etkileşimini değerlendirmek amacıyla kısa ve uzun dönem etkileri Panel ARDL yöntemi ile analiz edilmiştir. Analiz bulgularına göre, uzun dönemde dış ticaret hacmi ile GSYH büyümesi arasında istatistiki olarak anlamlı ve negatif ilişki elde edilirken; enflasyon oranı, işsizlik oranı ve doğrudan yabancı sermaye yatırımları arasında ise istatistiki olarak anlamlı ve pozitif ilişki elde edilmiştir. Kısa dönemde ise büyüme, enflasyon, doğrudan yabancı yatırım ve işsizlik oranı değişkenlerinin dış ticaret hacmi üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin olmadığı tespit edilmiştir.
Keywords : TDT, Dış Ticaret, Entegrasyon, ARDL Modeli

ORIGINAL ARTICLE URL