Hacı Osman Nûrullah (Telli) Efendi’nin Fotoğrafı ve Alvarlı Muhammed Lutfi Efe’ye Gönderdiği Yayınlanmamış Bir Mektubu Üzerine Notlar

Authors : İsmail Bayer, Bilge İlhan Toker

Pages : 245-253

Doi:10.70971/akademikus.1679456

View : 86 | Download : 71

Publication Date : 2025-05-31

Article Type : Other Papers

Abstract :Alvarlı Efe namıyla meşhur olmuş Hace Muhammed Lutfi (ö. 1956) son dönemde Erzurum yöresinde yetişmiş önemli mutasavvıflardandır. Temsilcisi olduğu tasavvuf geleneği içerisinde pek çok ismin yetişmesini sağlayan Alvarlı Efe, müritleri ve dostlarına çeşitli vesilelerle mektuplar yazmıştır. Büyük oranda özel mektuplar kategorisine giren bu metinler, Alvarlı Efe’nin çevresindeki isimlerin kimler olduğu, bu kişilerle hangi konular hakkında yazıştığı, birbirlerine nasıl hitap ettikleri, hediyeleşme pratikleri gibi konular hakkında veriler elde edilmesini sağlayacak niteliktedir. Bu araştırma notuna konu olan mektup ise Alvarlı Efe’nin “ciğerim pâresi” şeklinde hitap ettiği dostları arasında olan Nurullah Telli (ö. 1960) tarafından Alvarlı Efe’ye yazılmıştır. Prof. Dr. İsmail Bayer’in aile evrakları arasında bulunan mektubun yazarı Hacı Osman Nurullah Efendi hakkında araştırma yapılırken, onun resmî bir işlem için çektirdiği fotoğrafı ve bu fotoğrafın hikâyesi de tespit edilmiş, mektup ile birlikte, fotoğraf ve hikâyesine de yer verilmiştir. Erzurum bölgesinde yaptığı toprak bağışları ve hayratları ile meşhur bir isim olan Hacı Nurullah Osman Efendi, mektubunda Alvarlı Efe’nin oğlu Seyfeddin Efendi’ye yolladığı bir mendilden ve Seyyid Seyfullah Divançesi’nden yazdığını belirttiği ancak mektupta yer almayan bazı manzumelerden bahsetmektedir. Hem hediye edilen mendil hem de bir divançeden şiirlerin alıntılanmış olması, Alvarlı Efe’nin çevresindeki hediyeleşme pratiklerini ve özellikle şiirlerin bu çevrede dolaşımda olduğunu gösteren bir veridir. Erzurum yöresinde yaşamış bir âlimin müritlerinden birinin şeyhine nasıl hitap ettiğini, mektubunda kimlere yer verdiğini ve dönemin bazı dil özelliklerini gösteren bu kısa metin, yakın dönemde yaşamış bir mutasavvıf ve müridi odağında şekillenen anlatı örneğiyle, Erzurum ve Anadolu kültürüne katkıda bulunulacaktır.
Keywords : Alvarlı Efe, Mektup, Sosyal Tarih, Erzurum, Hacı Nurullah Telli.

ORIGINAL ARTICLE URL