GLADYATÖR DÖVÜŞLERİNİN KÖKENİ İLE GELİŞİMİ ÜZERİNDEN GLADYATÖRLERİN TİPOLOJİK AYRIMI VE ESERLER ÜZERİNDE YER ALAN İKONOGRAFİK BETİMLEMELER

Authors : Hikmet Kılınçoğlu

Pages : 339-369

Doi:10.48122/amisos.1770392

View : 159 | Download : 310

Publication Date : 2025-12-25

Article Type : Research Paper

Abstract :Çalışma kapsamında Antik Dönem boyunca popüler ve ilgi çekici olan gladyatörlerin kökenleri, gelişimleri ve süreç içerisindeki değişimleri ile gladyatör dövüşleri içerisindeki rolleri üzerinde değerlendirilmelerde bulunulmuştur. Kökeni Sammit ve Etrüsklere dayanan gladyatör dövüşleri daha sonra Roma’ya entegre olarak imparatorların hem propoganda hem de halkı eğlendirmek amacıyla imparatorluğun tüm eyaletlerinde yapılır hale gelmiştir. Bu kapsamda zaman içerisinde gladyatör dövüşlerinin geçirdiği değişim, oyunların nasıl finanse ve organize edildiği, oyunların düzenlendiği eyaletlerdeki yerel unsurlarla gladyatör tiplerinin çeşitlenmesi ve sonlanması üzerinde değerlendirmeler yapılmıştır. Ölümle birlikte yaşayan ve anılan gladyatörler Antik Dönemde birçok eserler üzerinde betimlenmiştir. Khitonik yönlerinden dolayı gladyatörler özellikle steller, rölyefler ve kandiller üzerinde sıkça betimlenmiştir. Gladyatörlerin betimlendiği diğer arkeolojik eserler arasında mozaikler, metal eserler, cam eserler, duvar resimleri, grafittiler, terakotalar ve yüzük taşları da yer almaktadır. Roma Dönemi’nde popüler olan gladyatör dövüşleri zaman içerisinde imparatorluk kültünün güç kaybetmesi, ekonomik ve politik sorunların ortaya çıkması, uzun ve başarısızlıkla sonuçlanan savaşların yapılmış olması ve pagan inancın bir ürünü olan bu oyunların Hristiyanlığın kabul edilmesi ile birlikte halk tarafından da oyunlar izlenmemeye başlanmıştır. Yaklaşık 1000 yıllık bir geçmişe sahip olan bu oyunlar halk tarafından vahşet ve şiddet gösterileri olarak görülmeye başlanmış ve M.S. 5. yüzyılda tarih sahnesinden çekilmiştir.
Keywords : Gladyatör, Agon, İkonografi, Arkeolojik Eserler, Roma İmparatorluğu.

ORIGINAL ARTICLE URL