Sâhib b. Abbâd’ın Hayatı, Eserleri ve Emân Risalesindeki Bedî‘ Sanatları

Authors : Elvin Baghirov

Pages : 155-173

View : 67 | Download : 25

Publication Date : 2024-12-23

Article Type : Research Paper

Abstract :İnşa sanatı, kelimelerin ve cümlelerin estetik bir biçimde düzenlenmesi, anlamın derinleştirilmesi sanatıdır. Sâhib b. Abbâd’ın eserlerinde, özellikle risalelerinde inşa sanatına gösterdiği titizlik, onun Arap edebiyatındaki yerini pekiştiren başlıca unsurlardan biridir. Makale, İbn Abbâd’ın hayatını genel hatlarıyla ele aldıktan sonra onun kaleme aldığı risaleleri arasından Emân risalesinde kullandığı bedî sanatlarını incelemektedir. Bu sanatlar arasında seci, mukâbele, müşâkele, tıbâk, iltifat, hüsn-i ibtida, hüsn-i intihâ, cinâs gibi Arap edebiyatında yaygın olarak kullanılan belâgat içerikli teknikler öne çıkarılmıştır. Abbâsîlerin zayıflamasının ardından Rey ve İsfahan’da yaklaşık yüz yılı aşkın bir süre zarfında hâkimiyetlerini kuran Büveyhîler edebiyat ve şiir sahasında mümtaz şahsiyetlerin yetişmesine aracı olmuşlar. Buveyhî vezirleri arasında çok önemli yere sahip olan İbn Abbâd, şiir ve edebiyat alanında pek çok kıymetli eserler telif etmiş zatlardandır. Rey ve İsfahan gibi devletin büyük öneme sahip merkezlerinde vezirlik ve kâtiplik görevlerinde bulunan İbn Abbâd, aynı zamanda çağının bilginleri ve edebiyatçılarıyla kurduğu yakın ilişkilerle kültürel bir ortam oluşturmuş ve önemli eserler vermiştir. Bedî sanatları sadece metnin güzelliğini artırmakla kalmaz, aynı zamanda okuyucunun zihninde derin anlamlar ve imgeler uyandırarak, eserin etkisini kuvvetlendirir. İbn Abbâd’ın risalelerinde kullandığı bedî sanatlar, Arap edebiyatının estetik zenginliğini ve dilin inceliklerini ortaya koymaktadır. Bu çalışmamızda Sâhib b. Abbâd’ın hayatı, eserleri ve kendisine nispet edilen bir risâlesi değerlendirildikten sonra risalede geçen bedî sanatlar, bu sanatları nasıl kullandığı, risalenin estetik yapısına nasıl katkıda bulunduğu analiz edilmeye çalışılacaktır.
Keywords : İnşâ, Sâhib b. Abbâd, Risâle, Büveyhîler, Bedî, Seci

ORIGINAL ARTICLE URL