Çorum/Dodurga Mehmet Dede Obruk Köyü Cami ve Süslemeleri
Authors : Doğan Koşan
Pages : 189-202
Doi:10.31455/asya.1584031
View : 52 | Download : 19
Publication Date : 2025-03-25
Article Type : Research Paper
Abstract :Çorum ili Dodurga ilçesine bağlı Mehmet Dede Obruk köyü, 13. yüzyılda Kızılırmak kenarına kurulmuş Türkmen köyüdür. Mehmet Dede, Horasan erenlerinden olup, köyün bulunduğu alana yerleşmiş ve köye adını vermiştir. Köy meydanında kitabesi olmayan Osmanlı döneminde yapılmış cami bu çalışmanın konusudur. Çalışmada caminin tarihlendirilmesi, mimari ve süsleme özellikleri araştırılmıştır. Minaresi bulunmayan cami, açık revaklı son cemaat yeri ve kare planlı harim bölümü ile tipik Osmanlı cami planındadır. Harim, kalın yığma taş, son cemaat yeri ise ağaç direkler üzerine bağdadi duvarlıdır. Minaresi bulunmayan cami kırma çatı ile örtülüdür. Malzeme, teknik ve plan olarak benzer örnekler, 19. yüzyıl sonlarında (1890-1895) yörede sıklıkla başka camilerde de kullanılmıştır. Cami, kapı, pencere, mahfil gibi detay öğeleri ile estetik bir mimariye sahiptir. Harim ve son cemaat yeri duvarlarına, 1955 yılında, stilize edilmiş bahar dalları, çiçekler ile mimari tasvirin olduğu kalem işi süslemeler eklenmiştir. Süslemeleri yapan gezici sıvacı ve nakkaş sanatçıları, 19. yüzyıl geleneğinin devamı olarak, şehirlerdeki süsleme üslubunu 20. yüzyılda köylere taşımışlardır. Sanatçılar, kalem işi süslemeleri Çorum ve çevresinde birden fazla yapıda benzer üslupta uygulamışlardır. İç mekânda tavan göbeği, mahfil ve minber gibi ahşap elemanlar; oyma, çıta işi, eğri kesim ve ajur tekniği ile süslenmiştir. Bunların içerisinde en dikkat çekici süsleme, mahfil korkuluklarındaki selvi ağacı tasviridir. Caminin duvarları sonradan boyandığı için kalem işi süslemelerin büyük bölümü boya altında kalmıştır. Kapsamlı bir bakım ve onarım çalışması ile yok edilmeden süslemelerin açığa çıkarılması gerekmektedir.Keywords : Çorum/Dodurga, Cami, Kalem İşi, Süsleme, Bağdadi
ORIGINAL ARTICLE URL