AB’nin Enerji Diplomasisinde Hazar Havzası Kaynaklarının Rolü
Authors : Azime Telli
Pages : 393-408
Doi:10.31455/asya.1648909
View : 69 | Download : 69
Publication Date : 2025-06-25
Article Type : Research Paper
Abstract :Avrupa Birliği’nin 21. yüzyıl enerji arz güvenliğinde dışa bağımlılık oranı en önemli sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. AB ülkelerinin taleplerinin artmasından öte enerji arzlarının düşmesine bağlı olarak ortaya çıkan bu durum kaynak çeşitlendirme arayışına neden olmuştur. AB’nin Rus doğalgazına aşırı bağımlılığın yarattığı tehdite karşı alternatif rotalardan biri de Hazar Havzası’dır. AB’nin Hazar’ın rezervlerine Rusya’yı by-pass ederek ulaşma çabaları 20. yüzyılın sonuna kadar dayanmaktadır. AB enerji diplomasisinde öne çıkan bölgelerden biri olan Hazar doğal gazının Avrupa pazarına ulaştırılmasını hedefleyen boru hattı projeleri arasında ciddi bir rekabet yaşanmıştır. Rusya’nın Avrupa pazarındaki payını korumaya yönelik izlediği enerji diplomasisi gündeme Trans-Hazar ve NABUCCO gibi yüksek kapasiteli projelerin kağıt üstünde kalmasında etkili olmuştur. Azerbaycan’ın TAP Boru Hattı ile Güney Koridoru’nun açılmasını sağlamasıyla bölge kaynakları doğrudan Avrupa pazarına ulaştırılmıştır. Azerbaycan rezervlerinin sınırlı olması nedeni Güney Koridoru’nun kapasitesinin düşük kalırken hattın tam kapasite kullanılmasına yönelik alternatif kaynak arayışı da jeopolitik ve jeoekonomik engellere takılmaktadır. Ukrayna Savaşı sonrasında enerji diplomasisinde radikal bir değişime gitmek zorunda kalan AB, Rus boru gazı ithalatını aşamalı olarak düşürmüştür. Vaka analizi yönteminin kullanılacağı çalışmada AB’nin Azerbaycan olmak üzere Hazar’dan daha fazla doğal gaz ithal etmeye yönelik izlediği enerji diplomasisi ortaya konulacaktır.Keywords : AB, Enerji Diplomasisi, Hazar, Doğal Gaz, Boru Hatları
ORIGINAL ARTICLE URL
