Kulak Kepçesi Stilinin Ortaya Çıkış Süreci ve Belli Örneklerle Stilin Değerlendirilmesi

Authors : Esra Halıcı

Pages : 688-710

Doi:10.53487/atasobed.1670136

View : 211 | Download : 446

Publication Date : 2025-12-19

Article Type : Research Paper

Abstract :Kulak Kepçesi Stili (Auricular Style, Lobate, Ohrmuschelstil, Kwab), 17. yüzyıl Hollanda’sında kuzey maniyerizmi ile barok üslup arasında bir geçiş niteliği taşıyan özgün bir süsleme tarzını ifade etmektedir. Organik, amorf ve adeta eriyen biçimlerden oluşan bu üslup, adını dış kulak kepçesini andıran asimetrik formlarından almaktadır. İlk izlerine 16. yüzyılın gravür sanatında rastlanan bu süsleme anlayışı, bağımsız bir stil kimliğine Prag’daki Habsburg sarayında faaliyet gösteren Vianen kardeşlerin ürettiği gümüş eserler aracılığıyla kavuşmuştur. Başlangıçta sınırlı bir çevrenin ilgisini çeken bu üslup, kısa sürede farklı disiplinlerden sanatçılara ilham vermiş ve bu sayede Avrupa genelinde yayılım göstermiştir. Stilin hangi tarihte ve hangi sanatsal ortamda ortaya çıktığı meselesi tartışmalı olmakla birlikte, hiç şüphesiz en güçlü katkıyı Hollanda sağlamış; ardından İngiltere, Fransa, İtalya ve Almanya gibi Avrupa’nın önde gelen sanat merkezlerine yayılmıştır. 19. yüzyılın ikinci yarısında ise Osmanlı sanatında, özellikle mimari süsleme alanında sınırlı da olsa örnekler vermiş; sonrasında ise özellikle İstanbul’un Pera semtindeki sivil mimarlık ürünlerinde daha görünür hale gelmiştir. Bu çalışma, kulak kepçesi formunun ortaya çıkışını, kökenlerini, gravür ve gümüş işçiliği bağlamında geçirdiği dönüşümü ayrıntılı biçimde incelemektedir. Ayrıca söz konusu üslubun Avrupa sanatında mimari süslemelerde ve resim sanatında nasıl benimsendiği, somut örnekler üzerinden ele alınmaktadır. Bununla birlikte, Osmanlı süsleme literatüründe yeterince tanımlanmamış bir formu gündeme taşımakta ve bu üslubun Osmanlı sanatındaki yansımasına da dikkat çekmektedir. Dolayısıyla çalışmanın, geç dönem Osmanlı süsleme terminolojisinin zenginleştirilmesine ve kulak kepçesi stilinin daha doğru kavramsallaştırılmasına katkı sunması amaçlanmaktadır.
Keywords : Hollanda, Süsleme, Kartuş, Madalyon, Avrupa Sanatı

ORIGINAL ARTICLE URL