ANADOLU’NUN ŞİFA YEMEKLERİNE İŞLEVSEL BİR YAKLAŞIM: YEMEK VE KÜLTÜR DERGİSİ ÖRNEĞİ

Authors : Aynur Koçak, Merve Nesibe Can Kösekahya

Pages : 77-100

View : 44 | Download : 41

Publication Date : 2025-05-12

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, Yemek ve Kültür dergisinin (2005-2025) sayılarında yer alan içerikler üzerinden, Anadolu’ya özgü üç geleneksel şifa yemeği olan; Kavata, Hek-e Sevan (Yumurtalı Elma) ve Bırık’ı (Lorlu Siyabo Otu) işlevsel halk bilimi kuramı doğrultusunda analiz etmeyi amaçlamaktadır. Söz konusu yemekler, yalnızca fizyolojik birer beslenme aracı değil; aynı zamanda yerel inanç sistemlerinin, kolektif hafızanın, toplumsal ilişkilerin ve kültürel sürekliliğin somut yansımaları olarak ele alınmaktadır. Bu bağlamda, Malinowski’nin kültürel pratiklerin toplumun ihtiyaçlarına hizmet eden işlevsel yönlerini vurgulayan yaklaşımı ile Bascom’un sözlü kültür ürünlerinin toplumsal dayanışma, değer aktarımı ve norm pekiştirme işlevlerine odaklanan kuramsal çerçevesi, çalışmanın temel teorik zeminini oluşturmaktadır. Analiz edilen şifa yemekleri, bireysel sağaltım pratiklerinin ötesinde, ritüel bağlamlar içinde kolektif kimliğin inşasında, kuşaktan kuşağa aktarılan bilgi sistemlerinin yaşatılmasında ve kültürel anlam haritalarının korunmasında merkezi bir rol oynamaktadır. Bu yönüyle çalışma, Anadolu mutfak kültürünün yalnızca biyolojik ihtiyaçlara yanıt veren bir alan olmaktan çok, toplumsal yapının yeniden üretiminde, kültürel belleğin taşınmasında ve halk bilimsel anlam dünyalarının inşasında işlevsel bir unsur olduğunu ortaya koymayı hedeflemektedir.
Keywords : Halk Bilimi, Halk Hekimliği, İşlevsellik, Şifa, Yemek ve Kültür Dergisi.

ORIGINAL ARTICLE URL