TÜRKİYE TÜRKÇESİ ÖRNEKLEMİNDE AKRABALIK ADLARINA DAYALI İKİLEMELER
Authors : Salim Küçük
Pages : 1-34
Doi:10.59358/ayt.1544047
View : 34 | Download : 35
Publication Date : 2024-12-26
Article Type : Research Paper
Abstract :Bu çalışmada Türkiye Türkçesi örnekleminde akrabalık adlarından oluşmuş ikilemeler yakınlık yönünden kan bağı ve evlilik dikkate alınarak iki başlık altında incelenmiş ve değerlendirilmiştir. Çalışma, Türkçedeki geçmişten günümüze bütün akrabalık adlarını incelemeyi ve köken yönünden değerlendirmeyi değil Türkiye Türkçesindeki sözlük, deyim ve atasözleri sözlüğü türündeki eserlerde ikileme yapısındaki akrabalık adlarını incelemeyi amaçlamakta olup bu bağlamda gerekli hâllerde tarihî ve çağdaş Türk lehçelerine de değinilmiş ve akrabalık adları üzerine yapılan ilgili çalışmalardan yararlanılmıştır. Kan bağına dayalı akrabalık adları ile oluşturulmuş ikilemeler anne, baba, kız, kız kardeş, erkek çocuk, erkek kardeş, dede, nine, amca, dayı, hala ve teyze gibi akrabalık adlarına dayalı olarak; evlilik bağına dayalı akrabalık adları ile oluşturulmuş ikilemeler ise gelin, güvey, yenge, kaynana, kaynata ve torun gibi akrabalık adları dikkate alınarak incelenmiş, kendi içerisinde gruplandırılmış ve değerlendirilmiştir. Çalışmada ölçünlü Türkiye Türkçesinde kan bağına dayalı akrabalık adları ile oluşturulmuş 43, evlilik bağına dayalı akrabalık adları ile oluşturulmuş 9 olmak üzere toplam 52 akrabalık adı ile oluşturulmuş ikileme tespit edilmiştir. Çalışma ölçünlü Türkiye Türkçesinde hangi akrabalık adlarının yan yana gelerek ikileme oluşturduklarını, ikilemelerde birinci ve ikinci sırada tercih edilen sözcükleri göstermesi ve bunların yazılı kaynaklarda cümledeki kullanımlarını tanıklaması yönünden de önemlidir.Keywords : Türkiye Türkçesi, akrabalık adları, ikileme, kan bağı, evlilik bağı
ORIGINAL ARTICLE URL