SEYİT KASKABASOV’UN KAVRAMSAL DÜNYASINDAN HAREKETLE KAZAK FOLKLORUNDA AÑIZ VE EFSANE TÜRLERİ

Authors : Mustafa Nerkiz

Pages : 85-105

Doi:10.59358/ayt.1558588

View : 23 | Download : 16

Publication Date : 2024-12-26

Article Type : Research Paper

Abstract :Genel folklor araştırmalarında olduğu gibi, Kazak folklor araştırmalarında da tür ve tasnif meselesi en önemli araştırma sahalarından birisini oluşturmuştur. Bu mesele hakkında pek çok araştırmacı çeşitli görüşler ileri sürseler de, tüm araştırmacıların ortak tür tanımı ve tasnifinden söz etmek oldukça güçtür. Kazak folklor araştırmalarında elbette bu durumun birkaç sebebi bulunmaktadır. Dönemin ideolojik anlayışının folklor üzerindeki etkisi bunlardan belki de en önemlisidir. Bu anlayışın dışına çıkan Seyit Askarulı Kaskabasov Kazak folklorunda özellikle mensur türler üzerine derin araştırmalar yürütmüş; türlerin tanımı, kaynağı, gelişim yolları, poetikası ve işlevleri gibi özellikleri hakkında önemli bilgiler sunmuştur. Onun tür ve tasnif meselesi hakkındaki görüşleri dönemine göre yenilikçi ve tatmin edici bulunmuş, ondan sonraki folklor araştırmacıları tarafından da bu görüşler sürdürülüp desteklenmiştir. Bu çalışmada Kaskabasov tarafından birer müstakil tür olan “añız” ve “efsane” üzerinde durularak konu sınırlandırılmıştır. Söz konusu iki türün o döneme kadar “añız” başlığı altında birlikte değerlendirilmesi ve iki tür üzerine olan mukayeseli araştırmaların sınırlı olması bu çalışmanın gerçekleştirilme sebebidir. Çalışmada añız ve efsane türleri ayrı ayrı değerlendirilecek, iki türün birbiriyle olan benzerlikleri ve farklılıkları üzerinde durularak añız ve efsanenin türsel sınırları ortaya konulacaktır.
Keywords : Kazak, folklor, añız, efsane, Kaskabasov

ORIGINAL ARTICLE URL