Kırgızistan’ın Ceviz (Juglans regia L.) Potansiyeli

Authors : Aidai Muratbek Kyzy, Sadiye Gözlekçi

Pages : 187-192

View : 11 | Download : 18

Publication Date : 2017-12-31

Article Type : Conference Paper

Abstract :Bu bildiride, Güney Kırgızistan’ın \\\'TienShan\\\' (Tanrı dağları) sıradağlarının \\\'Çatkal\\\' ve \\\'Fergana\\\' bölgelerinin yamaçlarında yer alan dünyanın en eski ve en büyük yabani ceviz ormanları hakkında bilgi verilecektir. Kırgızistan\\\'ın toplam doğal orman popülasyonu 630.000 ha olup, bunun yaklaşık 43.000 ha\\\'lık alanını ceviz ormanı oluşturmaktadır. Bu doğal ceviz ormanının büyük bir kısmı Kökart–Arslanbob, Özgön ve Hoca–Ata bölgelerinde yer almaktadır. Adı geçen bölgelerdeki ormanlarda büyük oranda ceviz yetişmekle birlikte, badem, Antep fıstığı, elma, kuşburnu, alıç ve frenk üzümü gibi meyve türlerine ait mükemmel genetik kaynaklar bulunmaktadır. Bu meyve türlerinin yanı sıra, bu ormanlarda 182 adet ağaç ve çalı türlerini de kapsayan zengin bitki çeşitliliğinin varlığı bu bölgenin bitki gen merkezlerinden biri olarak tanınmasını sağlamıştır. Nitekim Kırgızistan\\\'ın güney bölgesinin yabani ceviz ve meyve ormanı bakımından gerek kapsadığı alan, gerekse çeşitlilik bakımından tüm dünyada benzersiz bir özelliğe sahip olduğu bilinmektedir. Ceviz ormanının büyük bir çoğunluğu 1200–2000 m yükseklikte olmakla birlikte, bazı yerlerde de 2200 m\\\'ye kadar yetişmektedir. Ancak Kırgızistan’da mükemmel gen havuzu niteliğinde orman olmakla birlikte, bu bölgede yeterince bilimsel nitelikte araştırmalar yapılamadığı için özellikle zengin ceviz genetik kaynakları potansiyeli değerlendirilememektedir. Bu bildirinin sunulmasıyla Kırgızistan\\\'daki doğal ormanlarda bulunan zengin ceviz genetik kaynaklarının önemine dikkat çekerek, gerek yapılacak olan ulusal ve uluslararası bilimsel araştırmaların sayısının, gerekse cevizin ülke ekonomisindeki değerinin arttırılabilmesi amaçlanmıştır.
Keywords : Kırgızistan, Orta Asya, ceviz, Juglans regia L., yabani

ORIGINAL ARTICLE URL