Asmada Poliploidi İndüksiyonunda Azot Protoksitin (N₂O) Uygulanabilirliği

Authors : Zeki Kara, Ayşe Özer, Ali Sabır, Kevser Yazar, Osman Doğan

Pages : 659-669

View : 6 | Download : 47

Publication Date : 2018-06-28

Article Type : Conference Paper

Abstract :Dünyada 6.969.373 ha alanda üretilen 67.067.129 ton taze üzümün, %6.4’ünü sağlayarak Türkiye, Dünya kuru üzüm üretiminde ikinci ve sofralık üzüm üretiminde beşinci sırayı almaktadır. Ülkesel düzeyde üzüm üretimi ve pazar payının sürdürülebilmesi için yeni ve özellikle de iri taneli üzüm çeşitlerine gereksinim duyulmaktadır. Poliploid bitkilerin oluşumu kolhisin, oryzalin, trifluralin, amiprophosmethyl gibi depolimerizasyon ajanı bazı bileşiklerle, hücre bölünmesine müdahale etmek suretiyle teşvik edilebilmektedir. Azot protoksit (N₂O), 1970’lerden itibaren antimitotik ajan olarak poliploid bitkiler üretilmesinde, anormal mayotik hücre bölünmesi yoluyla indirgenmemiş gamet oluşumu çalışmalarında kullanılmaktadır. Bu çalışmada, poliploid asma ıslahında N₂O’nun uygulanabilirliği irdelenmiştir. Ploidi teşviki maksadıyla kullanılan kimyasalların uygulandığı bitki kısımları, uygulama teknikleri, dozları ve etkinliği türler ve hatta çeşitler düzeyinde farklılıklar arz etmektedir. N₂O basınca dayanıklı bir kapta farklı sürelerde aktif mitoz veya mayoz bölünmedeki dokulara (polen ve/veya yumurta kesesi ana hücresi) uygulanmaktadır ve bu şekilde 2n polen, poliploid fide ve/veya sürgün oluşumu teşvik edilmektedir. Asma ıslahında uygulanmasına yönelik çalışmaya rastlanılmamış olup birçok bitkinin gamet, zigot ve fidelerine, bir poliploidize edici madde olarak N₂O uygulanabilmektedir. Genomik araçların uygulanması ve 2n-gametin teşvikinde rol oynayan genler ve mekanizmaların tanımlanması ve izolasyonu, farklı bitki türlerinde artan kullanım sağlayarak bitki ıslahında yeni yollar açacaktır.
Keywords : Bağcılık, asma ıslahı, poliploidi, gülme gazı, antimitotik etki

ORIGINAL ARTICLE URL