“DANABAŞ KÖYÜ’NÜN ÖYKÜSÜ” HİKÂYESİNDE SOSYAL TENKİT

Authors : Nergiz GAHRAMANLI

Pages : 54-62

Doi:10.33692/avrasyad.175241

View : 74 | Download : 21

Publication Date : 2015-02-06

Article Type : Research Paper

Abstract :Celil Memmedguluzade Azerbaycan’ın realist tenkit yazarlarındandır. Onun Azerbaycan kültüründe, edebiyatında ve matbuatında yaptığı en büyük yenilik, çıkardığı “Molla Nasreddin” dergisidir. O ve çevresindeki “Molla Nasreddinciler” Azerbaycan’ın sosyal hayatına, fikir dünyasına, edebiyatına, matbuatına, diline, ahlâkına yön verirler. Yazarın dünya görüşünün ve düşüncelerinin oluşmasında sosyal ekonomik şartlarla yabancı kaynakların önemli rolü vardır. Onun yaratıcılığını en çok etkileyen yazar, Gogol’dür. Gogol’ün eserlerinde canlı tablolar halinde işlediği sosyal konuları okuyan Celil, Azeri toplumunu da aynı sosyal tenkit çerçevesinde incelemiştir. Bu çalışmada, Celil Memmedguluzade’nin “Danabaş Köyü’nün Öyküsü” adlı hikâyesinin, sosyal tenkit bakımından incelenmesi amaçlanmaktadır. Eserde bir köyde yaşanan olaylar ve bu olayları yaşayan kişiler üzerinden dönemin sosyal ve siyasal panoraması verilmiştir. Zayıf olanın, günün birinde gücü eline geçirdiğinde geçmişini unutup güçsüzü ezme eğiliminin, insan ruhunun derinliklerinde var olduğu gösterilmiştir. Halkın cehaletinden faydalanarak onların üzerinden para kazanan görevlilerin öyküsü dile getirilmiştir. Kısacası; Danabaş Köyü’nde yaşayan köylülerin aile hayatı, düşünce tarzları, kadına ve çocuğa bakışı, idari gücü elinde bulunduran kişilerin insanlara yaptıkları haksızlıklar realist bakış açısıyla anlatılmıştır. Yazar, köyde yaşanan olayları ironik bir üslupla ele almaktadır. Hikâyede yer alan sosyal tenkit örnekler verilerek gösterilmeye çalışılmıştır.
Keywords : kültür, sosyal tenkit, kadın hakları, hikâye

ORIGINAL ARTICLE URL