KARŞILAŞTIRMALI EDEBİYATTA VARYASYON KURAMI: BİR UYGULAMA DENEMESİ VE ÜLKEMİZDEKİ ÇALIŞMALARA KATKISI

Authors : Veysel LİDAR
Pages : 22-34
View : 61 | Download : 18
Publication Date : 2022-03-17
Article Type : Research Paper
Abstract :Bu çalışmada karşılaştırmalı edebiyat biliminde son dönemlerde ortaya atılan Varyasyon kuramından bahsedilerek, Türk edebiyatından incelenecek bir metinle kuramın uygulaması yapılacak ve kuramın ülkemizde yapılacak karşılaştırmalı edebiyat çalışmalarına muhtemel katkılarına değinilecektir. Varyasyon kuramı 2000 sonrasında Çin’de karşılaştırmalı edebiyat bilimci Shunqing Cao tarafından ortaya atılan ve karşılaştırmalı edebiyatın başat ekolleri olan Fransız ve Amerikan ekollerini eleştiren ve yine bu iki ekolün sentezini gerçekleştirmek amacını taşıyan bir yaklaşımdır. Temel olarak karşılaştırmalı edebiyat çalışmalarında benzerlikler kadar farklılıkların da karşılaştırılabilir olduğu iddiasını taşıyan ve karşılaştırmalı çalışmalarda söz konusu farklılıkların nedenleri üzerinde durulması gerektiğini savunan kuram, henüz geliştirilme sürecinde olduğu için ülkemizdeki karşılaştırmalı edebiyat araştırmacıları tarafından tam anlamıyla bilinmemektedir. Bu çalışmayla birlikte kuramın bilinirliğini ve uygulamasını arttırmak da hedeflenmiştir. Çalışmada, Varyasyon kuramının uygulaması olarak, edebiyatımızda pek bilinmeyen fakat Türk sinemasının ilk korku filmi örneklerine arasında sayılan Drakula İstanbul’da filminin senaryosunu da oluşturan Alirıza Seyfi’nin yazdığı adıyla Kazıklı Voyvoda, sonraki adıyla Drakula İstanbul’da romanı incelenmiştir. Seyfi’nin bu romanı, İrlandalı yazar Bram Stoker’ın Dracula adlı romanından esinlenerek oluşturulmuşsa da bu eserden bariz farklılıklarla ayrılmaktadır. İki eser arasındaki farklılıkların dayandığı temeller Varyasyon kuramının vurgu yaptığı ve araştırdığı alanlar olduğundan çalışma, sonraki muhtemel çalışmalara öncülük etme gayreti taşımaktadır. Bu incelemeyle kuramın ülkemizdeki karşılaştırmalı edebiyat bilimi alanına uygun olup olmadığı da tartışılacaktır
Keywords : Karşılaştırmalı edebiyat, Varyasyon kuramı, medeniyetler arası varyasyon, Dracula

ORIGINAL ARTICLE URL