ÇAM AĞACININ TÜRK KÜLTÜRÜNDEKİ YERİ VE ADLANDIRILMA BİÇİMLERİ

Authors : Başak Perçin Bostan

Pages : 437-456

Doi:10.33692/avrasyad.1745486

View : 162 | Download : 253

Publication Date : 2025-12-15

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmada Türk halklarının kutsal ağaçlarından biri olan çam ağacının Türkçenin tarihî dönemlerinde ve bugün konuşulmakta olan modern Türk dillerinde aldıkları biçimler üzerinde durulmuştur. Çam ağacı Türk dillerinde farklı coğrafyalarda çeşitli adlar ile anılmaktadır. Çalışmanın amacı, bu adları tespit ederek dilbilimsel açıdan analiz etmek, aynı zamanda kültürel arka planını ortaya koymaktır. Bu bağlamda ilk olarak çam ağacının Türk kültüründeki yeri ile halk inançları ve yaşam biçimlerindeki yansımaları ele alınmıştır. Çam ağaçları farklı Türk halkları için farklı semboller, farklı anlamlar ifade etmesine rağmen hepsi için kutsal kabul edilmiş ve Tanrı ile aralarında bağ kurmaya yardımcı olmuştur. Bu husus dile de yansımış ve çam ağacı ile ilgili zengin bir söz varlığının oluşmasını sağlamıştır. Çalışmanın dilbilimsel inceleme kısmında ise çam ağacının karşılığı olarak kullanılan adlar maddeler halinde incelenmiş, her bir adın hangi çam türünü ifade ettiği belirtilerek tüm tarihî ve modern Türk dillerinde aldıkları biçimler üzerinde durulmuştur. Bu adlar hakkında literatürde mevcut olan etimolojik tartışmalara da değinilmiş, art-zamanlı yöntem kullanılarak meydana gelen ses, şekil ve anlam değişimleri ifade edilmiştir. Bazı biçimler izah edilirken Moğol dillerindeki biçimler ile karşılaştırmalar yapılmış, tespit edilen ortaklık ve benzerlikler üzerinde durulmuştur. Bu açıdan çalışma, dil ile kültür arasındaki etkileşimi çam ağacı örneği üzerinden çok yönlü olarak ele almaktadır.
Keywords : Çam ağacı, bitki adları, Türk dilleri, Moğol dilleri, etimoloji.

ORIGINAL ARTICLE URL