Suriye Merkezli Dinî Yayınlarda Hadis/ Sünnet Perspektifi: et-Temeddünü’l-İslâmî Örneği

Authors : Tuğba Altuncu

Pages : 325-360

Doi:10.15745/da.1770183

View : 137 | Download : 173

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :et-Temeddünü’l-İslâmî dergisi, Suriye’de Osmanlı hilâfetinin fiilen sona erdiği ve topraklarının Batılı sömürgeci unsurlar tarafından işgal edildiği zorlu koşullar altında yayın hayatına başlamıştır. Söz konusu dönem, hem işgal yönetimine karşı verilen direnişin yoğunlaştığı hem de milliyetçilik ve sekülerleşme gibi kavramların toplum içerisinde giderek daha belirgin hale geldiği bir sürece tekâbül etmektedir. Bu tarihsel bağlam yönüyle dergi; modern dönemin siyasî ve fikrî yönelimlerine karşı ümmet bilincini önceleyen, İslâmî kimliği savunmayı amaçlayan, çağın entelektüel iklimine müdahil bir aktör konumundadır. Dergi, İslâm medeniyetinin modern dünyaya yön verebilecek dinamik bir düşünce ve hayat biçimi olduğunu vurgulayan bir yayın çizgisi izlemiş, kimlik krizleriyle karşı karşıya kalan İslâm toplumlarına, köklerine yaslanan ama çağın meselelerine cevap arayan bir bakış açısı sunmaya çalışmıştır. Böylece dinî, kültürel ve bilimsel değerler temelinde şekillenen bir perspektifle, her türlü bozulmaya karşı bir direnç geliştirmeyi hedeflemiştir. Dergide yer alan yazılar; İslâmî ilimlere dair konular başta olmak üzere, edebiyat, sanat, bilim, teknoloji, felsefe, tıp gibi geniş bir yelpazeye yayılan alanlarda kaleme alınmış, güncel meseleleri hadislerle irtibatlandırma çabası dikkat çekmiştir. Dergide en fazla işlenen konu, “sosyal meseleler” olmuştur. Aile yapısı, gençlik sorunları, eğitim, yoksulluk gibi hususlar sıkça ele alınmış ve her bir konu İslâm’ın temel kaynaklarından deliller getirilerek yorumlanmıştır. Yaklaşık yarım asır yayınlanan et-Temeddünü’l-İslâmî dergisinde yer alan içerikler, medeniyet tasavvuru çerçevesinde yürütülen çalışmaları görünür kılmaktadır. Farklı dönemlerde işlenen konular, dönemin siyasî ve toplumsal koşullarına verilen tepkileri anlamak açısından zengin bir arşiv sunmakta, yayın sürecinde yaşanan kesintiler, kadro değişimleri ve içerikteki tematik dönüşümler, derginin gelişim seyrine ışık tutmaktadır. Bununla birlikte derginin dönemin siyasî hadiselerinden etkilendiği ve bu etkinin dergi sayılarına açık bir biçimde yansıdığı görülmektedir. Bu çalışma, et-Temeddünü’l-İslâmî dergisinde yer alan hadis ve sünnet temalı yazıları içerik bakımından inceleyerek, derginin anlayışını ortaya koymayı hedeflemektedir. Derginin hemen hemen her sayısında doğrudan hadis ve sünnet ile ilgili müstakil yazılar yer almakla birlikte, bunun dışındaki makalelerin muhtevasında da hadis ile bağlantı kurulduğu görülmektedir. Dolayısıyla araştırma, dergide yayımlanan tüm metinleri kapsamamakta; temsili nitelik taşıyan seçilmiş yazılara odaklı bir değerlendirme gerçekleştirilmektedir. Hz. Peygamberin vasıfları, sünnetin dindeki konumu, hadis tarihi, rivayeti ve şerhleri, metodolojik yaklaşımlar, tıbb-ı nebevî, oryantalistlere yönelik eleştiriler, eser tanıtımları ve tenkitleri gibi başlıklar altında derginin bakış açısı tespit edilmeye çalışılmıştır.
Keywords : Hadis, Sünnet, Suriye, İslam Medeniyeti, et-Temeddünü’l-İslâmî

ORIGINAL ARTICLE URL