TDK Resimli Okul Sözlüğü’nde Tanımlama Cümlelerinin Sıklık Analizi

Authors : Ayça Çağlayan Özkan
Pages : 116-132
Doi:10.48147/dada.1722259
View : 107 | Download : 60
Publication Date : 2025-08-10
Article Type : Research Paper
Abstract :Okul sözlükleri okul öncesi, ilköğretim veya ortaöğretim öğrencilerine yönelik içeriklerle hazırlanan sözlüklerdir. Hedef kitle olarak belirli bir yaş aralığını hedefleyen söz konusu sözlüklerin oluşturulmasında madde başı seçimi, madde başlarının tanımlanmasında kullanılan söz varlığı seçimi ve bu söz varlığının sınırlarının anlaşılırlığı etkilediği öngörülebilir. Hedef kitlenin madde başı açıklamalarını/tanımlamalarını anlamlandırabilmesinde bu durumun önemli rol oynadığı düşüncesi literatürde de karşımıza çıkmaktadır. TDK Resimli Okul Sözlüğü’nde madde başlarına ait tanımların/anlamların söz varlığı tam olarak ortaya koyulmamıştır. Literatürde sözlük oluşturma aşamalarında madde başı tanımları yapılırken belirli ve sınırlı bir söz varlığının kullanılması eğilimi çağdaş sözlükçülükte karşımıza çıkan bir uygulamadır. Betimsel tarama araştırması deseninde gerçekleştirilen çalışmanın amacı, TDK Resimli Okul Sözlüğü’nde yer alan tanım cümlelerinin söz varlığını belirlemektir. Ayrıca çalışmayla tanım cümlelerinde kullanılan yüksek sıklıklı sözcük listesini ortaya koymak ve söz varlığı görünümünün yanı sıra sözcüksel çeşitliliğinin de ortaya koyulması hedeflenmektedir. Araştırmanın işlem aşamaları, sözlüğün tanım cümlelerinin tamamının Kendi Kendine Derlem Oluşturma Platformunda (KKDP) gövdelenmesi, analiz edilmesi ve raporlanması biçiminde gerçekleştirilmiştir. Elde edilen nicel sonuçlar metin payı yüzdesi hesaplanarak tanım cümlelerinde en sık kullanılan ilk 400 sözcük listesi biçiminde sunulmuş, sözcüksel çeşitliliği ise %4,9 olarak ortaya koyulmuştur. Çalışmanın sonuçlarının okul sözlükleri hazırlama süreçlerinde sözvarlığı belirleme konusunda yöntemsel olarak katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Keywords : Sözlükçülük, söz varlığı, sözcük sıklığı, okul sözlüğü, tanımlama

ORIGINAL ARTICLE URL