Sanat Terimlerinin Tanımlanmasında Farklı Disiplinlerin Etkisi: Oya Örneği

Authors : Songül Erdoğan

Pages : 214-232

Doi:10.48147/dada.1725911

View : 105 | Download : 62

Publication Date : 2025-08-10

Article Type : Research Paper

Abstract :Oya ve dantel Türk kadınının en çok ilgisini çeken el sanatlarından biri olmuştur. “Kız beşikte çeyiz sandıkta” anlayışı ile hareket eden Türk kızları ve anneleri gerek günlük ihtiyacını karşılamak gerekse çeyiz niyeti ile boş durmamıştır. Onların bu uğraşları oya, dantel, nakış gibi el sanatlarının gelişmesine katkı sağlamış ve bu alanda bir terminolojinin doğmasına sebep olmuştur. Klasik oya terimlerinin yanında oya sanatının kendine özgü gizli bir dilinin olması sebebiyle oya terimleri halk bilimi unsurları ile iç içe geçmiş, oya sanatçısının vermek istediği mesaj terimlerin adlandı-rılmasında etkili olmuştur. Bu durum, oya terimlerini sadece sözlük bilimin konusu olmaktan çıkarıp adbilim, halk bilimi, sosyoloji ve diğer bilimlerin de konusu hâline getirmiştir. Bu çalışmadaki amaç terim tanımları yapılırken sadece alan bilgisinin yeterli olmadığını terimlerin tanımlanmasında diğer disiplinlere ait verilerden de faydalanmak gerektiğini, oya terimlerinden hareketle ortaya koymaktır. Çalışmanın verilerini; “Türkiye Türkçesinde Oya ve Dantel Sanatları ile İlgili Söz Varlığı” adlı terim sözlüğünden tespit edilen madde başları ve buna ek olarak yıllarca sahadan derlediğimiz malzemeler oluşturmaktadır. Yapılan derleme ve taramalar sonucunda oya terimlerinin birçoğunun toplum bilimle ilgili olduğu görülmüştür. Terim çalışmalarında anlamlandırma yapılırken mesleki bilgi ve sözlük bilgisinin yanında o sanatın icra edildiği topluma yönelik verilerin de önem arz ettiği kanaatine ulaşılmıştır.
Keywords : terim, oya, terimlerde anlamlandırma, toplum bilim, kültür

ORIGINAL ARTICLE URL