Yapay Zekâ Tabanli Dil Modellerinde Anlamlandirma Sorunu: Geleneksel Sözlük Tanimlarinin Yeniden Değerlendirilmesi

Authors : Emine Kolaç

Pages : 307-358

Doi:10.48147/dada.1739041

View : 64 | Download : 107

Publication Date : 2025-08-10

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmanın amacı, yapay zekâ tabanlı büyük dil modelleriyle geleneksel sözlük tanımları arasındaki farklılıkları ortaya koymak ve bu farklılıkların Türkçe öğretimine yansımalarını değerlendirmektir. Araştırma, tanımların karşılaştırılmasıyla sınırlı kalmamakta; ortaya çıkan bulguların Türkçe öğretimiyle ilişkilendirilmesi ve bu bağlamda geliştirilecek yöntem ve materyallere ışık tutması açısından da önem taşımaktadır. Araştırmada, nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi benimsenmiştir. Güncel Türkçede sıkça karşılaşılan on somut ve on soyut olmak üzere toplam yirmi kelime, amaçlı örnekleme yöntemiyle belirlenmiştir. Kelimelerin tanımı, Türk Dil Kurumu (TDK) çevrim içi Güncel Sözlükten ve ayrıntılı yönergelerle yönlendirilen GPT-4 büyük dil modelinden elde edilmiştir. Tanımlar, etimolojik köken, anlam çeşitliliği, birleşik yapılar, deyimler, örnek cümleler ile teknik ve kültürel kullanımlar bakımından tablolaştırılmış; elde edilen veriler içerik analiziyle kodlanmış, ikinci bir uzman tarafından güvenilirlik açısından değerlendirilmiştir. Araştırma bulgularına göre; somut kavramlarda her iki kaynağın benzer tanımlar sunduğu, soyut ve çok karmaşık kavramlarda ise GPT-4 modelinin bağlamsal derinlik ve örnek çeşitliliği açısından öne çıktığı belirlenmiştir.
Keywords : Sözlükbilim, Yapay Zekâ, Türkçe Öğretimi, Somut ve Soyut Kavramlar, Karşılaştırmalı Analiz

ORIGINAL ARTICLE URL