Yunus Emre ve Derviş Olmak

Authors : Mehmet Necmettin BARDAKÇI

Pages : 107-127

Doi:10.26650/di.2021.32.963319

View : 22 | Download : 10

Publication Date : 2021-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Tasavvuf, İslâmiyet’in ahlâk anlayışını yaşatmaya çalışan, nazariyeden çok amele önem veren bir disiplindir. Tasavvufun şahsiyet eğitiminde ahlâkî değerlerin önemi büyüktür. Hz. Peygamber’in güzel ahlâkını yaşamayı ülkü edinen sûfîler, riya, haset, kibir ve kendini beğenme gibi kötü hasletleri terk ederek sıdk, ihlâs, sabır, şükür ve kanaat gibi güzel erdemleri kazanırlar. Çünkü tasavvuf, bireyleri güzel ahlâkla terbiye edip toplumda erdemlerin yaşanmasını gaye edinmiştir. Zira ahlâkî değerler yaşandıkları zaman anlamlı olur. Horasan’ın melâmet, cezbe ve aşk anlayışları ile Türkistan’ın pratik ahlâk odaklı tasavvuf anlayışını terkip eden Yunus Emre de ahlâkî erdemlerin yaşatılmasına önem vermiştir. Şiirlerinde aşk, insan-ı kâmil, hayat-ölüm, varlık-yokluk gibi metafizik konuları ilâhî aşk ve ahlâk temeline oturtarak anlatmıştır. Sevgi ve hoşgörü sembolü olan Yunus Emre’nin düşüncesindeki derviş, Allah’ı seven âşık, zâhid ve sûfî gibi terimlerle eşanlamlıdır. Derviş olmak; benlik sevdasından vaz geçip alçakgönüllü ve fedakâr olmak, hiç kimseyi küçük görmemek ve incitmemektir. Derviş; iyilik yapan, bir tebessümle gönül alan, bir canı yaşatmayı bütün canları yaşatmak gibi görüp insanlığa sahip çıkandır. Nefsi terbiye yöntemi olan dervişlik; kalpten kötülükleri silip iyilikleri yerleştirmek suretiyle yeni bir benlik inşa sürecidir. Gerçek derviş, her gün aynanın karşısına geçip nefis muhasebesi yaparak ölmeden önce ölme şuurunu yakalayandır.
Keywords : Yunus Emre, derviş, aşk, edep, ahlâk, tevazu

ORIGINAL ARTICLE URL