Reinterpreting the Tension between Dīn and Dunyā: The Naqshbandī Ṭarīqah as Experienced and Shaped by its Mujaddidī and Khālidī Shaykhs

Authors : Metin NOORATA, Önder KÜÇÜKURAL

Pages : 507-532

Doi:10.26650/di.2022.33.2.1145709

View : 17 | Download : 9

Publication Date : 2022-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Rushain Abbasi “Modern öncesi dönemde Müslümanlar dini ve seküleri birbirinden ayırdılar mı?” adlı makalesinde birçok yazarın aksine bu iki alanın modern öncesi dünyada da günümüzdekine benzer bir biçimde ayrılmakta olduğunu iddia etmektedir. Bu makalede Abbasi’nin önerdiği üçlü sınıflandırmaya bir dördüncüsünü eklemeyi önermekteyiz. Din ve dünya arasındaki ayrımın sadece analitik bir ayrım olmadığını, iki ucun birbirine zıt, gerilimli bir ilişki içinde ortaya çıktığını iddia etmekteyiz. Bu ayrım sadece doktriner düzlemde değil, aynı zamanda günlük yaşamda, söylemsel düzlemde ve pratik akıl yürütme noktalarında ortaya çıkmaktadır. Bu bağlamda din ve dünya arasındaki ayrım Abbasi’nin iddia ettiği gibi sadece İslam düşüncesine içkin kavramsal bir ayrımın ötesindedir. Makalenin temel amacı beş Nakşibendî şeyhinin bu çabayı bizzat kendi yaşamlarında ne şekilde sergilediklerini göstererek tartışmaktır. Bu amaç doğrultusunda Shmuel Eisenstadt tarafından öne sürülmüş olan gerçekliğin transcendental insert ignore into journalissuearticles values(aşkın olan); ile mundane insert ignore into journalissuearticles values(gündelik olan); düzlemler arasındaki gerilimi ele aldığı kavramsal çerçeveye başvurulmuştur. Beş şeyhin bu gerilimi nasıl yaşadığı ve kendi pratik kararlarında ne şekilde yorumlayarak üstesinden geldikleri, iki alan arasında nasıl köprü kurdukları ve bunun kendi öğretilerine nasıl yansıdığı makalede tartışılmaktadır. Bu bağlamada Nakşibendiliğin “halvet der-encümen” prensibi bu iki dünya arasındaki gerilimin üstesinden gelinmesini mümkün kılan anahtar yaklaşım olarak ele alınmaktadır. 
Keywords : Nakşibendî Tarikatı, Din Dünya Ayrımı, Diyalektik, Gerilim, Aşkın, Gündelik, Halvet Der Encümen, Nakşibendî Tarikatı, Din Dünya Ayrımı, Diyalektik, Gerilim, Aşkın, Gündelik, Halvet Der Encümen, Nakşibendî Tarikatı, Din Dünya Ayrımı, Diyalektik, Gerilim, Aşkın, Gündelik

ORIGINAL ARTICLE URL