Klasik Şiirde Aşkın Gizlenmesi ve İfşası -Arap ve Türk Şiiri Arasında Karşılaştırmalı Bir Çalışma-

Authors : Muhammed Faruk Çakır

Pages : 37-57

Doi:10.26650/di.2023.34.2.1330112

View : 370 | Download : 207

Publication Date : 2024-06-07

Article Type : Research Paper

Abstract :Klasik Arap ve Türk şiirine geniş bir perspektiften bakıldığında, Müslüman Doğu edebiyatının bu iki önemli temsilcisinin gerek vezin ve nazım şekilleri gerekse edebî türler ve temalar noktasında birçok müştereğe sahip olduğu görülür. Edebiyat tarihçileri Arap ve Türk şiiri arasındaki şekil ve muhteva benzerliklerine dikkat çekse de bu iki şiir geleneğinin sahip olduğu müşterekler günümüz karşılaştırmalı edebiyat çalışmaları kapsamında henüz istenen seviyede ele alınıp aydınlatılmış değildir. Bu bağlamda klasik dönem Arap-Türk şiiri sahasında yapılacak mukayeseli tematik çalışmalar için bir fikir ve yöntem sunmayı amaçlayan bu araştırma, Arap ve Türk şairlerinin üzerinde en çok kalem oynattığı konulardan biri olan “aşkın gizlenmesi ve ifşası” temasına odaklanmakta ve bu tema özelinde klasik Arap ve Türk şiiri arasındaki benzerliklere ışık tutmayı amaçlamaktadır. Klasik Arap ve Türk şiirindeki yaygın anlatılara göre âşık kınanmaktan korktuğu için aşkını gizlemekte, kalbinde yanan aşk ateşi ona türlü sıkıntılar yaşatmakta ve sakladığı aşk sırrı bazen gözyaşları bazen gönül yangını, bazen âh u enîn bazen de zayıflık ve beniz sarılığıyla aşikâr olmaktadır. İfşa edilmekten korkmasına rağmen kendi kendini ele veren âşığın bu hâli, çok sayıda şiire konu olmuş, aşk sırrını ortaya seren alametler her iki edebî gelenekte de birer ispiyoncuya teşbih edilmiştir.
Keywords : Arap dili ve belagati, Karşılaştırmalı edebiyat, Platonik aşk, Aşkın gizlenmesi, Aşkın ifşası

ORIGINAL ARTICLE URL