Ahlâk için din gerekli midir? Babanzâde Ahmed Nâim Merkezli Bir İnceleme

Authors : İsmail Yalçıntaş

Pages : 695-724

Doi:10.61304/did.1667222

View : 192 | Download : 154

Publication Date : 2025-06-20

Article Type : Research Paper

Abstract :Babanzâde Ahmed Naim, yaşadığı dönem itibarıyla hem İslâm hem de Batı felsefesinin sorunlarını bilen, her iki düşünce sisteminin temel prensiplerini kavramış entelektüel bir kişiliktir. 1914-1919 yılları arasında Osmanlı döneminde, 1922-1933 yılları arasında ise Cumhuriyet döneminde Darülfünûn Edebiyat Fakültesi’nde felsefe, metafizik, psikoloji ve mantık dersleri vermiştir. Onun özellikle İslâm Ahlâkının Esasları adlı eseri, ahlâk için dinin gerekli olduğuna dair önemli gerekçeler sunmaktadır. O, ahlâkın din ile temellendirilmesi gerektiğini düşünmektedir. Ahlâkın din ile temellendirilmesi, akıldan yoksun olduğu anlamına gelmemektedir. Aksine din, ahlâkî doğruları belirlemede akıl yürütme süreçleriyle birlikte düşünülebilir ve ahlâk konusunda birbirini tamamlayabilir. Ona göre felsefî teorilerden en tutarlısı olan Kant’ın ödev ahlâkı dahi evrensel ahlâk yasasını tam olarak temellendirememektedir. Oysa dine dayalı bir ahlâk (İslâm ahlâkı), yalnızca teorik boyutta soyut gayeler hedeflemekle kalmaz, bu gayeleri pratik hayata yansıtma konusunda daha üstün bir ahlâk yasası sunar. Bu çalışmada, Babanzâde’nin ahlâk anlayışı dinfelsefe ilişkisi çerçevesinde ele alınmakta, ahlâkın hem rasyonel hem de dinî temellerle nasıl desteklenebileceği analiz edilmektedir.
Keywords : Din Felsefesi, Babanzâde, Ahlâk, Din, Akıl

ORIGINAL ARTICLE URL