Aynı Sözcüğün Tekil ve Çoğulu ile Yapılan İkileme Türü
Authors : Ünal Kalaycı
Pages : 107-120
Doi:10.54316/dilarastirmalari.1525225
View : 186 | Download : 179
Publication Date : 2025-05-12
Article Type : Research Paper
Abstract :Her dilin söz varlığının kendine has özellikleri vardır. Türkçenin akrabalık adları, renk adları ve ikilemelerdeki zenginliği de bu özellikler arasındadır. Bazı araştırmacılar ikileme varlığı bakımından dünyanın en zengin dilinin Türkçe olduğunu dile getirmiştir. Söz varlığı yönünden ikilemelerdeki bu zenginlik aynı zamanda ikileme yapısı bakımından da zenginliği beraberinde getirmiştir. İkilemeleri hem yapılışları hem de diğer yönlerden ele alan onlarca çalışma yapılmıştır ve yapılmaya da devam etmektedir. Bu çalışmalarda daha çok, bir dönem ya da eserdeki ikilemeler ele alınmış; tespit edilen ikilemeler sınıflandırılmış ve kullanım yoğunluğu hakkında tespitler yapılmıştır. Bu çalışmalarda dikkat çeken yönlerden biri de Türkçenin sözcükler arasında her tür ilgiden yararlanan ikileme yapma özelliğidir. Bununla birlikte ikilemelerin hâlâ çözülemeyen yönleri bulunmaktadır. Bu çalışmada daha önce konu edilmeyen Arapçadan ödünçlenmiş bir sözcük ve o sözcüğün çoğuluyla yapılan ikilemeler konu edilecektir. Türkçe mantıkla yapılan bu ikilemeler Türkçenin her yolu deneyerek ikileme yapma yeteneğini gösteren ilginç örneklerdir. Bu tarzda oluşan “hak hukuk, fakir fukara, cahil cühela” gibi ikilemelerin özellikleri, sınıflandırılması ve kuruluşlarıyla ilgili diğer hususlar ele alınacaktır.Keywords : sözcük öbekleri, ikilemeler, Arapça kökenli sözcükler, aynı sözcükle ikilemeler
ORIGINAL ARTICLE URL