Dilbilim ve Mantığın Kesişiminde Dilin Matematiği

Authors : Yusuf Hamza İleri

Pages : 312-315

View : 155 | Download : 117

Publication Date : 2025-05-12

Article Type : Other Papers

Abstract :Doğal dillerin yapısı formel mantık kurallarıyla açıklanabilir mi? Bu sorunun cevabı dilbilimin bir dalı olan anlambilimde aranmaktadır. Formel anlambilim dilde anlamın matematiksel yöntemlerle nasıl analiz edildiğini araştıran bir dilbilim alt alanıdır. Formel anlambilim üzerine yapılan akademik çalışmaların sayısı dünyadaki üniversitelerin ilgili bölümlerinde gün geçtikçe artsa da Türkiye’de bu araştırmaların geçmişi eski bir tarihe dayanmamaktadır. Türkçede Anlam Yasaları (Ankara: Pegem Akademi, 2019) ve Biçimsel Anlambilim (Ankara: Anı Yayıncılık, 2022) kitapları bu alanda Türkçe yapılan ilk çalışmalardır. Bu yazının konusu ise Türkçenin analizinde matematiksel yöntemi merkeze alan ilk kitap olma özelliğine sahip Dilin Matematiği Formal Anlambilime Giriş adlı eserdir. Söz konusu kitap Doç. Dr. Murat Özgen tarafından kaleme alınmış ve 2022 yılında Nobel Akademik Yayıncılık tarafından ilk baskısı yapılmıştır. Bu alandaki boşluğu doldurması nedeniyle de yayımlanmasının üzerinden kısa sayılabilecek bir süre geçtikten sonra 2024’te ikinci baskısı yapılmıştır. Bu kılavuz kitap, yazarı Murat Özgen’in ifade ettiğine göre dil çalışmaları alanında araştırmalar yürüten bilimciler ve henüz öğrenimi devam eden öğrenciler için yazılmış. Oysa eser bir not toplama, okuma ve kitabın özündeki bilgilerin yer aldığı bir dersi vermiş olmanın ürünüdür. Dolayısıyla “formal anlambilim” ifadesi aynı zamanda belli bir dersin içeriğine de göndermede bulunduğu için aslında araştırmacı ve akademisyenlerden ziyade biçimsel anlambilim dersi alan üniversite öğrencileri için bir kaynak kitap ve bir popüler başvuru kitabı olarak değerlendirilebilir.
Keywords : Mantık, Dilbilim, Anlambilim, Formel Anlambilim

ORIGINAL ARTICLE URL