Şiir, Varlık ve Yazı: Adonis Poetkası ve Kaynaklarına Dair Bir İnceleme

Authors : Hayriye Kırtay

Pages : 51-70

Doi:10.30767/diledeara.1582774

View : 75 | Download : 32

Publication Date : 2025-10-21

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, Adonis poetikasının 1960’lı yıllardan itibaren Heidegger felsefesi ve “Tel Quel” dergisi ile simgeleşen Fransız düşüncesi etkisiyle nasıl şekillendiği ve dönüştüğüne odaklanmaktadır. Bu bağlamda çalışma, öncelikle şiirsel düşünceyi Batılı mutlak merkez düşüncesinin karşısında konumlayan Heidegger’in varlık felsefesi ile “söz merkezciliği” yapısöküme uğratmak için yazı kavramına başvuran Fransız düşüncesini Adonis poetikasını etkilediği hususlardan hareketle incelemeyi hedeflemektedir. Ardından Adonis’in bugün bilinen anlamda poetikasının bu iki düşünce biçiminden hareketle nasıl şekillendiğini göstermeye çalışmaktadır. Dolayısıyla Arap eleştiri geleneği içinde “anlaşılması zor” olarak nitelenen ve nasıl bir düşünsel yapı üzerine kurulduğu ciddi bir tartışma konusu olan Adonis poetikasının mümkün sınırlarını belirlemeyi amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda ilk olarak Adonis’in “yeni yazı” poetikasının, Fransız düşüncesinde önemli bir yere sahip olan yazı kavramının bir çeşit yeniden yorumlanması olduğunu; ve Adonis poetikasının şiiri merkez düşüncesine karşı yeni bir düşünce biçimi olarak kurgulamasının, Heidegger’in şiirsel düşünce vurgusu ile ilişkili olduğunu ortaya koymaktadır. Ardından Adonis poetikasının bu iki düşünce biçiminin basit bir tekrarı olmadığını, Adonis’in bu iki düşünce biçimini kendi poetikasına uyarlamasının çağının kültürel ve düşünsel problemleri ile ilgili olduğunu ve bu problemler doğrultusunda adı geçen iki düşünce biçiminden ayrıldığı noktaları göstermektedir.
Keywords : Adonis Poetikası, varlık, şiir, yeni yazı, Heidegger, Fransız düşüncesi

ORIGINAL ARTICLE URL