Hicret ve Medeniyet: Hadis ve Sosyoloji Perspektifinden Bir Tahlil

Authors : Hızır Yağcı

Pages : 113-136

View : 124 | Download : 188

Publication Date : 2025-10-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, İslam tarihinde merkezi bir konuma sahip olan hicret olgusunu, coğrafi bir mekân değişikliği veya tarihsel bir olay olmanın ötesinde; çok yönlü, bilinçli ve medeniyet kurucu bir unsur olarak ele almaktadır. Hadis literatürünü temel kaynak olarak kullanan ve sosyolojik bir yaklaşımla konuyu inceleyen bu analitik çalışma, hicretin Câhiliye döneminin karakteristik özelliği olan bedevîlik ve asabiyet temelli parçalanmış yapıdan; medenî, kurumsal ve düzenli bir toplumsal hayata geçişi sağlayan temel bir proje olduğunu savunmaktadır. Bu bağlamda hicret, “kötülüğü terk etme” şeklindeki manevi boyutuyla bireyi dönüştürürken, toplumsal düzeyde ise kabile bağlarının yerine cemaat ve ümmet bilincini tesis etmiştir. Medine’de kurulan bu yeni toplum modeli; hukuk, kardeşlik ve vahdet gibi medeniyetin kurucu öğelerini hayata geçirmiştir. Fitne ve tefrika bu medeniyet projesinin en büyük tehditleri arasında yer almaktadır. Fitne ve tefrika, hicret ile kurulan sosyal ve siyasi düzeni bozan, toplumsal çözülmeye yol açan ve bedeviliğe geri dönüş potansiyeli taşıyan sosyolojik krizler bir olarak görülmektedir. Nitekim hadislerde geçen “hicretten sonra bedevileşme” yasağı da bu medeniyet projesini korumaya yönelik önemli bir tedbir olarak analiz edilmektedir.
Keywords : : Hadis, Sosyoloji, Hicret, Medeniyet, Bedevilik, Ümmet, Fitne

ORIGINAL ARTICLE URL