Zur Konzeption des Türkischen Übersetzerlexikons

Authors : Mehmet Tahir ÖNCÜ

Pages : 237-249

View : 54 | Download : 12

Publication Date : 2018-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Çeviri faaliyeti, 18. yüzyılda Osmanlı Devleti’nin batılılaşması ve modernleşmesinde önemli bir yere  sahipti. Bu amaca yönelik olarak çeviri eylemi, Osmanlı döneminde aydınlanma çağındaki fikirlerin  yayılması ile birlikte siyasal ve bilimsel fikirlerin yerleşmesinde de çok etkili olmuştur. Bu durum  Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş yıllarında da devam etmiştir. Bu çeviri faaliyetini gerçekleştiren “gizli  kahramanlar”, yani çevirmenler, Türk diline ve edebiyatına yaptıkları katkılara nazaran pek tanınmazlar  ve bilinmezler. Peki, bu çevirmenler kimlerdi? Kimlerin eserleri hangi dilden ve ne zaman çevrilip, hangi  yayınevleri tarafından yayımlanmıştır?      Türkçe Çevirmenler Sözlüğü’nde Türk edebiyatına katkıda bulunan ve Türk edebiyatının çeviri  yoluyla zenginleşmesinde katkı sağlayan çevirmenlerin listelerini oluşturmak amaçlanmıştır. Ege  Üniversitesi ile Johannes Gutenberg Üniversitesi Germersheim-Mainz insert ignore into journalissuearticles values(Almanya); mütercim tercümanlık  bölümlerinin ortak yürüttükleri GIP insert ignore into journalissuearticles values(Germanistische Institutspartnerschaft); projesi bağlamında Türkçe  Çeviriler Bibliyografyası kitap çalışması fikri de ortaya çıkmıştır. Uzun bir yöntem arayışından sonra  başta Ege Üniversitesi Kütüphanesi, Hacettepe Üniversitesi Kütüphanesi, İstanbul Üniversitesi  Kütüphanesi, Boğaziçi Üniversitesi Kütüphanesi ve Milli Kütüphane kayıtlarını barındıran ve T.C. Kültür  ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü ve TÜBİTAK ULAKBİM’in Ulusal  Toplu Katalog veri tabanından yararlanılarak yabancı dilden Türkçeye aktarılan eserler ele alınmıştır.  Çalışmada Cumhuriyetin ilk yıllarından 2016 yılına kadar Türkçeye aktarılan dil ve edebiyatların nesir,  nazım ve tiyatro gibi edebi türlerine göre çevirileri incelenmiştir. Toplam 18.741 eser ve 6.006 çevirmen  kaydına ulaşılmıştır.  
Keywords : Çeviri, Çeviri Sözlüğü, Türkçe Çeviri Tarihi, Edebi Çeviri

ORIGINAL ARTICLE URL