Menon Üzerine Bir Soruşturma: Geometri ve Diyalektik Arasında Hipotetik Yöntem

Authors : Özlem Ünlü

Pages : 45-58

View : 69 | Download : 30

Publication Date : 2025-06-27

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmada Sokratik elenkhos yönteminden hipotetik yönteme geçiş diyaloğu olarak Menon ele alınacaktır. Menon geçiş diyaloğu karakterini buradan almaktadır. Platon, Sokratik diyalogları karakterize eden ahlaki sorgulamaları hipotetik yöntem aracılıyla metafizik bir kurama doğru yapılandırması Menon’da anamenesis kuramını hipotetik yöntemle göstermiş olmasıyla olanaklı olmuştur. Bu nedenle, Menon Sokratik diyalogların yöntemi olan elenkhos yönteminin de geride bırakıldığı yöntem olarak görülmelidir. Ancak Platon, Menon’da hipotetik yöntemle geometriyi içeri alırken, Devlet’te diyalektik ve matematik arasında açık bir ayrım yapmıştır. Bu çalışmada Platon’un Devlet’te yaptığı ayrım olmaksızın, Menon’da kullanılan yöntemlerin gereğince anlaşılamayacağı savunulacaktır. Bunun için Menon üç kısımda incelenecektir. İlk kısım Sokratik elenkhos yönteminin kalıntılarına rastladığımız Menon’un erdemi tanımlama girişiminin Sokrates tarafından nasıl başarısızlığa uğratıldığına ayrılmıştır. İkinci kısımda, Sokrates’in Menon paradoksunu, diyalektik-hipotetik yöntem ile nasıl çözdüğü ve böylelikle yine aynı yöntemle anamnesisi nasıl kurduğu gösterilecektir. Üçüncü ve son kısımda ise Sokrates Menon’a karşı geometrik-hipotetik yöntemi kullanarak Menon’un girdiği kısırdöngüyü göstermiştir. Anytos’un argümanına karşı ise kullandığı yöntem, varsayımı sorgulamasıyla diyalektik olmakla birlikte, bir ilkeye varamamış olmasıyla diyalektik-hipotetik sayılmamalıdır.
Keywords : Menon, Elenkhos, hipotetik yöntem, geometri, diyalektik

ORIGINAL ARTICLE URL