Ekofeminizm Kuramı Çerçevesinde Kadın-Doğa İlişkisi, Çevresel Mücadeleler ve Toplumsal Adalet

Authors : Büşra Aydın
Pages : 69-103
View : 609 | Download : 456
Publication Date : 2026-01-01
Article Type : Research Paper
Abstract :Öz: Bu çalışma, ekofeminizm yaklaşımını kadın-doğa ilişkisi ve toplumsal adalet perspektifinden incelemeyi amaçlamaktadır. Ekofeminizm, doğaya yönelik tahakküm ile kadınlara uygulanan toplumsal baskılar arasındaki tarihsel, kültürel ve yapısal bağları görünür kılarak ataerkil ve kapitalist sistemleri eleştiren disiplinlerarası bir düşünce ve eylem alanı sunmaktadır. Bu doğrultuda çalışmada, ekofeminizmin tarihsel gelişimi ve kuramsal temelleri ele alınmış; liberal, kültürel, sosyalist, queer ve vegan ekofeminizm yaklaşımları çerçevesinde kadınların çevresel mücadelelerdeki rolleri ve toplumsal dönüşüm süreçlerindeki konumları analiz edilmiştir. Çalışma, disiplinlerarası ve nitel bir yöntem benimsenerek literatür taraması, tarihsel-felsefi çözümleme ve kuramsal karşılaştırmalar yoluyla yürütülmüştür. Ayrıca ekofeminizmin pratik yansımaları, Chipko Hareketi, Gezi Parkı direnişi ve Akkuyu Nükleer Karşıtı Mücadele gibi çevresel direniş örnekleri üzerinden değerlendirilmiştir. Bulgular, kadınların ekofeminist bilinç doğrultusunda çevresel direniş süreçlerinde hem yapısal eşitsizliklerin mağduru hem de bu eşitsizlikleri dönüştüren aktif özneler olarak yer aldığını göstermektedir. Sonuç olarak çalışma, iklim krizinin etkilerinin toplumsal cinsiyet, sınıf, etnisite ve mekânsal eşitsizliklerle kesişerek farklılaşan kırılganlıklar yarattığını ortaya koymakta; bu bağlamda iklim adaletinin, kadınların gündelik yaşam deneyimlerini, görünmez bakım emeğini ve karar alma süreçlerine niteliksel katılımını merkeze alan feminist bir perspektifle ele alınması gerektiğini vurgulamaktadır. Bu yaklaşımın, kadınların toplumsal ve çevresel eşitlik mücadelesini güçlendirerek adil, eşitlikçi ve sürdürülebilir bir toplum vizyonuna katkı sunduğu sonucuna ulaşılmaktadır. Anahtar Kelimeler: Ekofeminizm, Kadın, Doğa, Toplumsal Adalet, Çevresel Direniş
Keywords : Ekofeminizm, Kadın, Doğa, Toplumsal Adalet, Çevresel Direniş

ORIGINAL ARTICLE URL