TÜRKİYE’DE NEOLİBERALİZMİN İNŞA SÜRECİ ÜZERİNE EKONOMİ POLİTİK BİRDEĞERLENDİRME

Authors : Barış Kandeğer

Pages : 189-214

Doi:10.59274/enderun.1780850

View : 8 | Download : 0

Publication Date : 2025-10-23

Article Type : Research Paper

Abstract :Neoliberalizm bir düşünce ve yaklaşım olarak, kendisinden önce var olan yapıları değiştirip dönüştürerek doğasına uygun hale getirmeyi amaçlamaktadır. Neoliberalizmin doğası kuşkusuz piyasaya içkindir. Devletin piyasadan çekilmesi ve piyasa ile uyumlu bir devlet yapısına sahip olması bir gereksinim olarak görülür. 1980’lerden itibaren neoliberalizm ile teknolojik dönüşüm, küreselleşme ve yönetişim arasında yakın bir bağın varlığı, neoliberalizmin hegemonik gücünün artmasına ve yaygınlık kazanmasına önemli katkılar sağlar. Bu konjonktür içinde neoliberalizm, piyasa ile devlet arasında yakın bir ilişki inşa ederek sermayenin alanını genişletmekte; birinci kuşak reformlar ekseninde minimal devlet ve ikinci kuşak reformlar kapsamında düzenleyici devlet paradigmasına uygun araçları üretmektedir. Çalışmada betimsel bir yöntem kullanılmış, birincil ve ikincil kaynaklar analiz edilmiştir. Bu çalışmada kabul edilen, vurgulanan ve dikkat çekilen yaklaşım; devletin ekonomi politik tahayyülünün neoliberalizme denk düşebilecek bir yeniden inşasıdır. Bu bağlamda neoliberal hegemonyanın meşruiyet temellerini inşa eden bir söylemsellik içinde, somut politika araçlarıyla inşası söz konusudur. Bilhassa Türkiye’de bu inşa süreci bağlamında; 1980’lerden günümüze kadar geniş bir zaman diliminde, neoliberal yaklaşım ile uyumlu bir birliktelik içinde, sermayeye alan açan bir yaklaşım çerçevesinde, piyasa odaklı politikaların uygulanmaya çalışıldığı ekonomi politiğin irdelenmesi amaçlanmaktadır. Bu bağlamda, devletin zamanın ruhuna uygun bir biçimde yeniden yapılandırıldığı ve bu yapılanmanın neoliberalleşme ekseninde bir pozisyona denk düştüğü vurgulanmaktadır.
Keywords : Neoliberalizm, Piyasa, Devlet, Küreselleşme, Özelleştirme

ORIGINAL ARTICLE URL