KAYNAKLI İMALATTA İSTATİSTİKSEL PROSES KONTROL YÖNTEMLERİ İLE PROSES PERFORMANSININ ANALİZİ

Authors : Hacı Sarı

Pages : 467-492

Doi:10.46465/endustrimuhendisligi.1770616

View : 91 | Download : 229

Publication Date : 2025-12-25

Article Type : Research Paper

Abstract :Günümüzde küresel rekabet ortamında şirketlerin sürdürülebilirliği ve başarısı, üretim süreçlerindeki kalite ve verimliliğin korunmasına bağlıdır. Özellikle kaynaklı imalat süreçlerinde meydana gelen hatalar üretim maliyetlerini artırmakta ve ürün kalitesini olumsuz etkilemektedir. Bu çalışma, kaynaklı imalat süreçlerinde kaliteyi artırmak ve hata oranlarını düşürmek amacıyla İstatistiksel Proses Kontrol (SPC) yöntemlerinin uygulanabilirliğini incelemektedir. Bu çalışma, hızlı tren hatlarında elektrik enerjisinin iletilmesinin sağlayan katener direklerin üretimini gerçekleştiren bir firmada yürütülmüştür; 25 gün boyunca üretim süreci izlenerek, kaynak dikişlerinde oluşan hata tipleri ve bu hataların oluşma sıklığı ayrıntılı bir biçimde analiz edilmiştir. Üretim sürecinde karşılaşılan en yaygın hata türleri nüfuziyet eksikliği ve gözenek oluşumu olup, toplam hata oranı %0,24 olarak belirlenmiştir. SPC kapsamında kullanılan kontrol diyagramları, histogramlar ve Pareto analizleri sayesinde, süreç içi sapmalar ve hata eğilimleri net biçimde ortaya konmuştur. Özellikle 10. günde gözenek hatalarında ani artış gözlenmiş; yapılan kök neden analizi sonucunda bir kaynak makinesinde gaz regülatörü arızası tespit edilmiştir. Hataların kök nedenlerini belirlemek amacıyla balık kılçığı (Ishikawa) diyagramı kullanılmış ve hataların büyük ölçüde insan faktörü, makine ayarları, malzeme durumu ve çevresel koşullardan kaynaklandığı görülmüştür. Çalışma, SPC yöntemlerinin kaynaklı imalat süreçlerine sistematik bir yaklaşım kazandırdığını; süreç kontrolü, önleyici bakım ve operatör eğitimleri ile kalite seviyesinin sürdürülebilir biçimde artırılabileceğini ortaya koymuştur. Bu kapsamda, istatistiksel Proses Kontrol (SPC) tekniklerinin, kaynaklı imalat süreçlerinde de etkili şekilde kullanılabileceğini somut verilerle göstermiştir. Bu yönüyle, SPC’nin kaynak proseslerine entegrasyonu konusunda literatürdeki boşlukları doldurmaya yönelik önemli bir uygulamalı örnek sunmuştur.
Keywords : SPC (İstatistiksel Proses Kontrol), Kaynaklı Üretim, Kaynaklı İmalatta Kalite Kontrol, Üretimde sürdürülebilirlik, Üretim Sistemleri

ORIGINAL ARTICLE URL