İhracat teşvik yöntemlerinin ülkelerin uluslararası rekabet gücü üzerine etkisi: Türkiye örneği

Authors : Ekrem Erdem, Köksal Özdemir

Pages : 1287-1302

Doi:10.48070/erciyesakademi.1829757

View : 223 | Download : 282

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Ülkelerin uluslararası rekabet gücü, makro ve mikro düzeyde birçok farklı değişkenden etkilenen bir yapıya sahiptir. Bu değişkenlerden en önemlilerinden biri ülkelerin mevcut ihracat seviyeleridir. Ülkelerin politika yapıcıları çoğunlukla ihracat verilerinin pozitif yönlü hareketlerini destekleyecek yönde kararlar almaya çalışırlar. Bu kararların başında ihracat teşvikleri gelmektedir. Söz konusu teşvikleri ülkelerin kaynak potansiyeli ve yapısal pozisyonlarına göre değişkenlik göstermektedir. Bu çalışmada Türkiye’de uygulanmakta olan ihracat teşvik yöntemlerinin ihracat ve bu paralel de uluslararası rekabet gücü üzerindeki etkisi araştırılmaktadır. Bu kapsamda çalışmada 2002-2024 yılları arası çeyreklik dönemler itibariyle Dahilde İşleme Rejimi ile Hariçte İşleme Rejimi kapsamında yapılan ihracatın toplam ülke ihracatı üzerine etkileri ARDL eş bütünleşme testi yardımıyla tespit edilmeye çalışılmıştır. Modelin etkinliğini ve verimliliğini artırmak adına ilgili yıllara ait TÜFE bazlı reel efektif döviz kuru verisi de modele dahil edilmiştir. Analiz sonuçları gerek uzun gerek kısa vadede her iki rejimin uygulamasının da toplam ihracat üzerinde olumlu bir etkiye sahip olduğunu göstermekle birlikte, Dahilde İşleme Rejimi kapsamında yapılan ihracatın toplam ihracat üzerinde Hariçte İşleme Rejimi kapsamında yapılan ihracatlara oranla daha yüksek düzeyde etki ve katkı yaptığına işaret etmektedir.
Keywords : İhracat teşvikleri, ARDL Eş bütünleşme, Rekabet gücü, Dâhilde İşleme Rejimi, Hariçte İşleme Rejimi

ORIGINAL ARTICLE URL