FATMA ALİYE’NİN TOPLUM VE DEVLET GÖRÜŞÜ

Authors : Cevdet KIRPIK

Pages : 49-74

Doi:10.48070/erciyesakademi.1186668

View : 37 | Download : 10

Publication Date : 2023-03-29

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmada Fatma Aliye Hanım insert ignore into journalissuearticles values(1862-1936);’ın kaleme aldığı eserlerden bazıları insert ignore into journalissuearticles values(Nisvân-ı İslam, İstilâ-yı İslam, Tarih-i Osmanînin Bir Devre-i Mühimmesi Kosova Zaferi-Ankara Hezimeti, Ahmed Cevdet Paşa ve Zamanı); incelenerek toplum ve devlet görüşü ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çalışma nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi ile ele alınmıştır. Fatma Aliye, Türkiye’deki ilk kadın roman yazarı olarak bilinse de tarih ve felsefe gibi alanlarda da eserler vermiştir. Onun toplum ve devlet görüşünün oluşmasında babası Ahmed Cevdet Paşa ile İbn Haldûn’un etkileri görülür. Fatma Aliye’ye göre toplum hayatında din vazgeçilmez bir yere sahiptir. Avrupa’da insanlar dinden uzaklaşırken, İslamiyet sahip olduğu özellikler nedeniyle yayılma eğilimindedir. Toplumun ve devletin gelişmesinde devlet adamlarının tavırları, daha doğrusu yönetim anlayışları büyük rol oynar. Millet çıkarlarını esas alma, iyi bir kadro oluşturma, istişare, adil yönetim, düşünce hürriyeti, ilme ve ilim adamlarına önem verme, yeniliklere açık olma ve yargı bağımsızlığı başarılı yönetim anlayışının göstergeleridir. Baskıcı yönetim, içki, lüks hayat, gurur, kadın etkisi, büyüklük taslama, çevrenin etkisinde kalma ve millet malını önemsememe ise toplumları başarısızlığa ve felakete götüren başlıca sebeplerdir. Sonuç olarak yazara göre din toplumlar için zaruridir, devlet adamlarının tavır ve tutumları, toplumu ve devleti ileri ya da geri götürür. Liderlerin İslami değerlere sahip, özgürlükçü ve ilerici olması başarıyı, bundan uzaklaşmaları ise başarısızlığı getirir.
Keywords : Fatma Aliye, Devlet, Toplum, Görüş

ORIGINAL ARTICLE URL