BEŞ FAKTÖR KİŞİLİK ÖLÇEĞİNİN YAPI GEÇERLİĞİNİN İNCELENMESİ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

Authors : Yasin Bulut, Ömer Şanlıoğlu

Pages : 857-874

Doi:10.48070/erciyesakademi.1710744

View : 90 | Download : 178

Publication Date : 2025-09-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Araştırmanın amacı, John, Donahue ve Kentle (1991) tarafından geliştirilen ve Alkan (2007) tarafından Türkçeye uyarlanan Beş Faktör Kişilik Ölçeğinin (BFI) yapı geçerliğinin test edilmesi ve ölçeğin alt boyutları arasındaki ilişkilerin incelenmesidir. Bu doğrultuda araştırmada, ilgili ölçeğin Türkçeye uyarlanmış formunun yapı geçerliği, doğrulayıcı faktör analizi (DFA) ile doğrulanmaya ve ölçeğin geçerli bir ölçüm aracı olup olmadığı test edilmeye çalışılmıştır. Araştırmada nicel bir yaklaşım ile anket tekniği kullanılmış olup ölçüm modeli, uygun istatistiksel programlar aracılığıyla test edilerek modele ilişkin doğrulayıcı faktör analizi sonuçlarına yer verilmiştir. Anket formunda yer alan soruların anlaşılırlığının kontrol edilmesi amacıyla 122 üniversite öğrencisinden veri toplanarak ön test yapılmış ve farklı çağrışımlara sahip birkaç kelime yenisiyle değiştirilmiştir. Nihai şeklini alan anket formu, 18 yaş ve üzeri 570 katılımcıya yüz yüze ya da çevrim içi olarak uygulanmıştır. Eksik yanıtlanmış ya da yarıda bırakılmış 29 anket formu veri girişi sırasında tespit edilerek veri analizi aşamasına geçmeden elenmiştir. Dolayısıyla araştırmanın örneklemi, 18 yaş ve üzeri 541 katılımcıdan oluşmuştur. Ayrıca, veri toplanan katılımcılara ilişkin tanımlayıcı istatistiksel bilgiler ve ölçekten elde edilen veriler ile parametrik testlerin yapılabilmesine imkân veren çarpıklık ve basıklık değerleri (normallik dağılımı) tablolar aracılığıyla sunulmuştur. Araştırmada elde edilen Beş Faktör Kişilik Ölçeğine (BFI) ilişkin DFA sonucuna göre ölçeğe ait hesaplanan uyum iyiliği indekslerinin tamamının kabul edilebilir sınırlar içerisinde yer aldığı (x²/sd: 2,757; CFI: 0,956; GFI: 0,825; RMSEA: 0,057) ve ayrıca boyutlar arası ilişki düzeylerinin de oldukça kuvvetli olduğu tespit edilmiştir.
Keywords : Beş Faktör Kişilik Ölçeği (BFI), Yapı Geçerliği, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA)

ORIGINAL ARTICLE URL