Sultantepe’den Gılgameş ile İlgili Bir Kurgu Mektup
Authors : Kurtuluş Kıymet
Pages : 589-606
Doi:10.22559/folklor.2664
View : 64 | Download : 32
Publication Date : 2024-08-01
Article Type : Research Paper
Abstract :Bu çalışmamda Eski Mezopotamya edebiyatının bir parçası olan “kurgu mektup” türüne ait bir örneği ele aldım. Bu tür, kurgu ya da hayalî sıfatıyla adlandırılır çünkü bahsettikleri dönemden çok sonra yazılmışlardır ve içerikleri neredeyse tamamen hayal ürünüdür. Kurgu mektupların en belirgin özellikleri arasında şunlar bulunmaktadır: Genç kâtipler tarafından yazıldıkları için onların eğitimlerinin bir parçasıdır. Söz konusu metinler kendilerine, Gılgameş ve Sargon gibi Mezopotamya tarihinden iyi bilinen kral ya da kahramanları başlıca karakter olarak seçmişlerdir. Adı geçen kral ya da kahramanlar, rakiplerinden çok yüksek miktarda haraç talep etmektedirler. Bu makalede incelediğim Gılgameş Mektubu olarak bilinen “kurgu mektup” da ifade ettiğim özelliklere tamamen uymaktadır ve Şanlıurfa’da yer alan Sultantepe’de (Eski Huzirina) bulunmuştur. Geç Asur lehçesinde ve çivi yazısı ile yazılmış olan belge MÖ 7. yüzyıla (Geç Asur Dönemi) tarihlenmektedir. Mektup, kendisine konu olarak Gılgameş’i seçmesine rağmen dünya edebiyat tarihinde iyi bilinen Gılgameş Destanı’ndan farklı özelliklere sahiptir ancak onunla kısmen bağlantısı vardır. Belgeyi incelerken öncelikle “kurgu mektup” türünün temel özelliklerini açıkladım ve benzer diğer örneklerinin hangileri olduğuna yer verdim. Çevirisini verdikten sonra metnin ne anlattığını diğer kurgu mektuplarla ve Gılgameş Destanı ile karşılaştırarak açıkladım ve Destan’la olan bağlantısını vurguladım. Son olarak böyle bir metnin yazılmasının temel sebebini açıklamaya çalıştım. Araştırmanın sonucunda şu bulgulara ulaştım: Sultantepe Gılgameş Mektubu, Anadolu’da “kurgu kralî mektup” türüne ait tek örnektir ve Gılgameş kisvesi altında Asur krallık ideolojine karşı bir eleştiridir.Keywords : Gılgameş, çivi yazısı, Eski Mezopotamya, kurgu mektup, Sultantepe
ORIGINAL ARTICLE URL