Küresel Performans Göstergelerinin Toplulaştırma Teknikleri ile Entegrasyonu

Authors : Erhan Orakçı

Pages : 2126-2154

Doi:10.25295/fsecon.1543664

View : 114 | Download : 363

Publication Date : 2025-11-27

Article Type : Research Paper

Abstract :Ülke performansını tek bir indeks kullanarak değerlendirmek, bu indekslerin genellikle belirli bir alanda uzmanlaşmış olması nedeniyle yetersiz kalmaktadır. Bu çalışmada, İnsani Gelişme İndeksi (İGE), Çevresel Performans İndeksi (ÇPE), Küresel İnovasyon İndeksi (KİE), Dünya Mutluluk Raporu (DMR) ve Dünya Adalet Projesi Hukukun Üstünlüğü İndeksi (DAP HÜE) gibi farklı indekslerin bir arada kullanılarak ülke performanslarının daha kapsamlı bir şekilde değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Ayrıca, bu indekslerin sonuçlarını toplulaştırmak için kullanılan Borda, Copeland, Dodgson ve RAT tekniklerinin sonuçları karşılaştırılmıştır. Çalışma, RAT tekniğinin diğer tekniklere göre daha kesin ve tutarlı sonuçlar verdiğini göstermektedir. RAT tekniği, tüm ülkeleri tam olarak sıralayabilmiş ve aynı sıraya birden fazla alternatif atamamıştır. Buna karşılık, Borda, Copeland ve Dodgson teknikleri bazı durumlarda aynı sıraya birden fazla ülke atayarak tam sıralama yapmada zorluk yaşamıştır. Bununla beraber kullanılan tekniklerle elde edilen sıralamalar arasında yüksek düzeyde tutarlılık olduğu belirlenmiştir. Ülke performansları dikkate alındığında, Danimarka, Finlandiya ve İsveç gibi ülkeler yüksek performans sergilerken, Romanya, Macaristan, Bulgaristan ve Karadağ daha düşük performans göstermektedir. Türkiye ise genel olarak alt sıralarda yer almakta ve çeşitli alanlarda iyileştirmelere ihtiyaç duymaktadır. Çalışma, politika reformları, eğitim ve sağlık yatırımları, çevresel sürdürülebilirlik ve yenilikçilik alanlarında yapılacak iyileştirmelerin önemini vurgulamaktadır.
Keywords : RAT, Sosyal Tercih Fonksiyonları, İndeksler, Ülke Performansı, Toplulaştırma

ORIGINAL ARTICLE URL