EDEBİYAT TARİHİNİN YARDIMCI KAYNAKLARI MECMUALAR VE DİVANLARA GİRMEMİŞ BAZI ŞİİRLER

Authors : Esma Acar, Yaşar Aydemir

Pages : 145-158

Doi:10.65007/gaziturkiyat.1776171

View : 159 | Download : 145

Publication Date : 2025-12-31

Article Type : Research Paper

Abstract :Klasik Türk Edebiyatının önemli kaynakları arasında yer alan şiir mecmuaları antoloji niteliği taşıyan derleme eserlerdir. Edebiyat tarihine türlü yönlerden katkısı olan ve kütüphanelerde, vakıflarda, özel ellerde pek çok örneği bulunan bu eserler bilinmeyen yeni şairlere yer vermesinin yanında bilinen şairlerin divanlarında yer almayan bazı şiirleri de ihtiva eder ve bu yönüyle divanlardaki eksiklikleri tamamlar. Divanlarda yer alan şiirlerin nüsha farklarını ortaya çıkarması bakımından da mecmular önemli bir işleve sahiptir. Divan şiirinin zirvesini yaşadığı 16. yüzyıl şiirlerinden örnekler içeren, Hırvatistan Bilimler ve Sanatlar Akademisi Arşivi Doğu Koleksiyonunda Mecmûatü’l-Eş’âr adıyla kayıtlı bir mecmuada birtakım şairlerin çeşitli sebeplerle divanlarına girmemiş bazı gazelleri tespit edilmiştir. Bu çalışmada divanlarda bulunmayan söz konusu gazellerin neşirlerine yer verilecektir. 16. yüzyılın önemli şairlerinden Emrî, Murâdî, Cinânî, Zâtî, Hayâlî, Selîkî, Figânî gibi isimlerin ilgili mecmuada bulunan ancak kaynaklara yansımayan şiirleri çalışmanın muhtevasını oluşturmaktadır. Bu şiirler ilgili şairlerin divanlarında olmadığı gibi tanınmış diğer mecmualarda da yer almamıştır. Bu anlamda özgün görünmektedir. Çalışmamızda bir taraftan şiir metinlerine yer verilecek diğer taraftan da şiirlerin ilgili şairlerin divan nüshalarına girmeme sebepleri üzerinde durulacaktır.
Keywords : Mecmua-i Eşâr, Emrî, Murâdî, Zâtî, Hayâlî, Cinânî, Selîkî, Figânî.

ORIGINAL ARTICLE URL