AZERBAYCAN MASALLARINDA EJDERHA MOTİFİ
Authors : Tuğba Bayrakdarlar
Pages : 37-59
View : 194 | Download : 151
Publication Date : 2023-12-31
Article Type : Research Paper
Abstract :Masallar mitik dönemin izlerini üzerinde taşıyan ve bu izler ile kültürel kodları geçmişten günümüze en saf hâliyle ulaştıran sözlü anlatı türlerindendir. Azerbaycan Türkleri zengin masal külliyatı ve geçmişten günümüze kalan edebî mirasıyla Türk boyları içerisinde önemli bir yere sahiptir. Bu çalışmada ejderha motifinin Azerbaycan masallarındaki tasviri, görüldüğü mekânını, alt edilme şekilleri ve S. Thompson’un MIFL adlı eserine göre motif incelemesi yapılmıştır. Malzemenin tespitinde Azerbaycan folkloru için önemli kaynak niteliği taşıyan Azerbaycan Nağılları adlı 5 ciltlik eserin taranması neticesinde incelemeye uygun olduğu tespit edilen 27 masal metni içerik analizine göre değerlendirilmiştir. Sürüngen cinsinden bir varlık olan ejderhanın dönemlere ve kültürel etkileşimlere göre anlam karşılığı değişkenlik gösterse de Çin mitolojisindeki olumlu anlamlarından biri olan "güç”ü muhafaza ettiği ve Ön Asya kültürleriyle etkileşime girildikten sonra Türklerde görülen olumsuz karşılıklarına uygun şekilde kaos yaratıcı, yıkıp yok edici unsur olarak tasvir edildiği ve bu yönüyle masallarda kahramanın erginlenme aşamasının en zorlu eşiği olarak kullanıldığı görülmüştür.Keywords : Azerbaycan, nağıl, sihirli masal, ejderha, motif
ORIGINAL ARTICLE URL