TÜRK DESTANLARINDAKİ KAHRAMAN EPİTETLERİ ÜZERİNE BİR İNCELEME

Authors : Fatma Ahsen Turan, Pamuk Nurdan Gümüştepe

Pages : 1-24

View : 236 | Download : 257

Publication Date : 2024-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Epitet, bir ismi bir sıfatla, bir sıfat cümlesi ile veya isimle tamamlayan söz kalıplarına ve cümlelere verilen addır. Epitetler, önüne geldiği ismi veya kahramanı bir diğerinden ayırarak destanda önemli bir görevi icra eder. Epitetler o toplumun dünya görüşü, değerlendirmeleri, kahramandan beklentileri, kahramanın başarı ve başarısızlıkları, düşmanlarının vasıfları ve o dilin sıfat zenginliklerini ortaya koyar. Kamil Veliyev’e göre “bediî vasıflar (epitet) halkın dünya görüşü ve tefekkürü ile ilgili olup millî, etnografik, psikolojik esaslara dayanır. Bu bediî vasıfalar metnin bediî keyfiyetini arttırdığı gibi şahıslar hakkında da teferruatlı bilgi verir”. Veselovskiy ise epitetlerin tarihinin şiir dilinin tarihi olduğunu söyler. Destanlarımızın dili ve kültür tarihimiz için önem teşkil eden epitetlerden “kahraman epitetleri”ni Oğuz Kağan, Dede Korkut, Manas, Qoblandı Batır , Alpamış ve Altay destanlarından Er Samır, Ak Tayçı, Kökin Erkey, Malçı Mergen’de tespit ve tasnif ederek değerlendireceğiz. Tespit ettiğimiz epitetler içindeki sık kullanılanlar bize destan içindeki zihniyeti, kahramanda aranan en önemli vasıfları ve geri plânda da halkın beklentilerini verecektir. Çünkü sıfatlar vücuda geldiği dilin ve topluluğun dünya görüşüne, tefekkür ve takdirine doğrudan bağlıdır. Çalışmamızda Türk destanlarında kullanılan, önemli epitetleri tasnif ederek değerlendirdik.
Keywords : Türk Destanları, destan kahramanları, epitetler, sıfat kalıpları, Dede Korkut

ORIGINAL ARTICLE URL